Bài học
41/2024/QH15
Điều 102. Hưởng bảo hiểm xã hội một lần
Căn cứ: Điều 102, 41/2024/QH15 — Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15
Tóm tắt
Điều 102 quy định các trường hợp được hưởng BHXH một lần, mức hưởng và thời điểm tính hưởng. Các trường hợp bao gồm: đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng và không tiếp tục tham gia; ra nước ngoài định cư; mắc bệnh hiểm nghèo; suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; hoặc có thời gian đóng trước ngày Luật này có hiệu lực, sau 12 tháng không tiếp tục đóng mà chưa đủ 20 năm. Mức hưởng được tính theo số năm đã đóng với hệ số 1,5 lần (trước 2014) hoặc 2 lần (từ 2014) mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.
Ý chính cần nhớ
- ▸Các trường hợp hưởng BHXH một lần: (a) đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng và không tiếp tục tham gia; (b) ra nước ngoài định cư; (c) mắc bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS; (d) suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặng; (đ) có thời gian đóng trước ngày Luật này có hiệu lực, sau 12 tháng không tiếp tục đóng mà chưa đủ 20 năm.
- ▸Mức hưởng: 1,5 lần mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH cho mỗi năm đóng trước năm 2014; 2 lần cho mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi.
- ▸Thời gian đóng chưa đủ 1 năm: mức hưởng bằng số tiền đã đóng nhưng không quá 2 lần mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH.
- ▸Mức hưởng của đối tượng được Nhà nước hỗ trợ không bao gồm số tiền ngân sách hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện, trừ trường hợp điểm c và d khoản 1.
- ▸Thời điểm tính hưởng là thời điểm ghi trong quyết định của cơ quan BHXH.
- ▸Trường hợp vừa đủ điều kiện hưởng lương hưu vừa đủ điều kiện hưởng BHXH một lần (điểm b, c, d khoản 1) thì được lựa chọn.
Lưu ý dễ nhầm
- Nhầm điều kiện đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng: phải không tiếp tục tham gia BHXH mới được hưởng một lần.
- Nhầm hệ số 1,5 lần áp dụng cho mọi năm đóng; thực tế chỉ áp dụng cho năm đóng trước 2014.
- Nhầm thời điểm tính hưởng là ngày yêu cầu; thực tế là thời điểm ghi trong quyết định của cơ quan BHXH.
Giải thích
Điều 102 quy định về hưởng bảo hiểm xã hội một lần. Khoản 1 liệt kê các trường hợp được hưởng: đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng và không tiếp tục tham gia; ra nước ngoài định cư; mắc một trong các bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS; suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặng; có thời gian đóng trước ngày Luật này có hiệu lực, sau 12 tháng không tiếp tục đóng mà chưa đủ 20 năm. Khoản 2 quy định mức hưởng: 1,5 lần mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH cho mỗi năm đóng trước năm 2014; 2 lần cho mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi; nếu chưa đủ 1 năm thì hưởng bằng số tiền đã đóng nhưng không quá 2 lần mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng. Khoản 3 lưu ý không bao gồm tiền ngân sách hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện, trừ trường hợp điểm c và d khoản 1. Khoản 4 xác định thời điểm tính hưởng là thời điểm ghi trong quyết định của cơ quan BHXH. Khoản 5 cho phép lựa chọn giữa lương hưu và BHXH một lần nếu vừa đủ điều kiện cả hai đối với các điểm b, c, d khoản 1.
Nguyên văn Điều 102. Hưởng bảo hiểm xã hội một lần
1. Đối tượng quy định tại khoản 4 Điều 2 của Luật này mà có yêu cầu thì được
hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động
nhưng có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 15 năm mà không tiếp tục tham
gia bảo hiểm xã hội.
Trường hợp người lao động không hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì có thể
lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định tại Điều 23 của Luật này;
b) Ra nước ngoài để định cư;
c) Người đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao
nặng, AIDS;
d) Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật
đặc biệt nặng;
đ) Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước ngày Luật này có
hiệu lực thi hành, sau 12 tháng không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 20
năm đóng bảo hiểm xã hội.
2. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng và căn
cứ đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:
a) Bằng 1,5 lần của mức bình quân thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội đối
với năm đóng trước năm 2014.
Trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội có cả trước và sau năm 2014 mà
thời gian đóng trước năm 2014 có tháng lẻ thì những tháng lẻ đó được chuyển sang
giai đoạn đóng bảo hiểm xã hội từ năm 2014 trở đi để tính mức hưởng bảo hiểm xã
hội một lần;
b) Bằng 02 lần của mức bình quân thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội đối
với năm đóng từ năm 2014 trở đi;
c) Trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm thì mức
hưởng bằng số tiền đã đóng nhưng không quá 02 lần của mức bình quân thu nhập
làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.
3. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần của đối tượng được Nhà nước hỗ trợ
thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều này không bao gồm số tiền ngân sách nhà
nước hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, trừ trường hợp quy định tại điểm c và
điểm d khoản 1 Điều này.
4. Thời điểm tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần là thời điểm ghi trong quyết
định của cơ quan bảo hiểm xã hội.
5. Trường hợp người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này
vừa đủ điều kiện hưởng lương hưu vừa đủ điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần
thì người lao động được lựa chọn hưởng lương hưu hoặc bảo hiểm xã hội một lần.
6. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.
Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.