Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 332/2025/NĐ-CP

Điều 102. Xác định và thông báo mức sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân

Căn cứ: Điều 102, 332/2025/NĐ-CP — Nghị định 332/2025/NĐ-CP Quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều của Luật Năng lượng nguyên tử về bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn, an ninh, thanh sát hạt nhân, thông báo, khai báo, cấp phép, thanh tra, kiểm tra về an toàn bức xạ và hạt nhân, ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân và bồi thường thiệt hại hạt nhân

Tóm tắt

Điều 102 quy định việc xác định mức sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân theo Thang quốc tế về sự kiện hạt nhân và bức xạ (INES) của IAEA, phản ánh mức độ nghiêm trọng tăng dần. Điều này liệt kê cụ thể các tình huống tương ứng với 7 mức sự cố, từ mức 1 (bất thường) đến mức 7 (thảm họa hạt nhân), và giao Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn chi tiết.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Mức sự cố được xác định theo Thang INES của IAEA, phản ánh mức độ nghiêm trọng tăng dần đối với con người, môi trường, lớp bảo vệ an toàn và kiểm soát bức xạ.
  • ▸Mức 1 (bất thường): người dân bị chiếu xạ vượt giới hạn liều công chúng; sai hỏng nhỏ bộ phận an toàn nhưng vẫn bảo đảm bảo vệ theo chiều sâu; thất lạc/chiếm đoạt nguồn phóng xạ kín mức nguy hiểm dưới trung bình.
  • ▸Mức 2 (sự cố): liều người dân >10 mSv; nhân viên bức xạ vượt giới hạn liều nghề nghiệp; suất liều khu vực làm việc >50 mSv/h; nhiễm bẩn phóng xạ đáng kể; vi phạm an toàn không gây hậu quả; phát hiện nguồn kín ngoài kiểm soát mức trung bình trở lên; không tuân thủ đóng gói nguồn kín mức trung bình trở lên.
  • ▸Mức 3 (sự cố nghiêm trọng): liều nhân viên vượt 10 lần giới hạn liều nghề nghiệp; hiệu ứng sinh học tất định không tử vong; suất liều >1 Sv/h; nhiễm bẩn nghiêm trọng; sự cố gần tai nạn tại nhà máy điện hạt nhân; thất lạc/mất cắp nguồn kín mức trung bình trở lên; giao nhầm nguồn kín mức trung bình trở lên cho cơ sở không có quy trình an toàn.
  • ▸Mức 4 (tai nạn hậu quả cục bộ): phát tán nhỏ chất phóng xạ (vài chục đến vài trăm TBq I-131); phát tán chất phóng xạ >250 lần D2; một người tử vong do bức xạ; thanh nhiên liệu nóng chảy làm thoát >0,1% tổng lượng chất phóng xạ vùng hoạt; phát tán đáng kể trong cơ sở gây chiếu xạ đáng kể cho dân.
  • ▸Mức 5 (tai nạn hậu quả diện rộng): phát tán vài trăm đến vài nghìn TBq I-131 cần một số biện pháp ứng phó; một số người tử vong; hư hại nghiêm trọng vùng hoạt lò phản ứng; phát tán lớn trong cơ sở gây liều lớn cho dân.
  • ▸Mức 6 (tai nạn nghiêm trọng): phát tán vài nghìn đến vài chục nghìn TBq I-131 cần hành động ứng phó theo kế hoạch.
  • ▸Mức 7 (thảm họa hạt nhân): phát tán trên vài chục nghìn TBq I-131 gây ảnh hưởng rộng, cần ứng phó theo kế hoạch và ứng phó mở rộng.
  • ▸Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn giá trị D2, phương pháp xác định mức sự cố, quy trình đánh giá và thông báo.

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm mức 2 và mức 3 về giới hạn suất liều: mức 2 là >50 mSv/h, mức 3 là >1 Sv/h.
  • Nhầm mức 4 và mức 5 về số người tử vong: mức 4 là một người, mức 5 là một số người.
  • Nhầm mức 6 và mức 7 về tổng hoạt độ I-131: mức 6 từ vài nghìn đến vài chục nghìn TBq, mức 7 trên vài chục nghìn TBq.
  • Nhầm mức 1 và mức 2 về đối tượng bị chiếu xạ vượt giới hạn: mức 1 là người dân vượt giới hạn liều công chúng, mức 2 là người dân >10 mSv hoặc nhân viên vượt giới hạn liều nghề nghiệp.

Giải thích

Điều 102 Nghị định 332/2025/NĐ-CP quy định cách xác định mức sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân theo Thang INES của IAEA, gồm 7 mức tăng dần về mức độ nghiêm trọng. Mức 1 là bất thường, mức 2 là sự cố, mức 3 là sự cố nghiêm trọng, mức 4 là tai nạn có hậu quả cục bộ, mức 5 là tai nạn có hậu quả trên diện rộng, mức 6 là tai nạn nghiêm trọng, mức 7 là thảm họa hạt nhân. Mỗi mức gắn với các tình huống cụ thể về liều chiếu xạ, suất liều, nhiễm bẩn phóng xạ, thất lạc nguồn phóng xạ, phát tán chất phóng xạ, hư hại nhiên liệu hạt nhân, và hậu quả đối với con người. Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm hướng dẫn chi tiết giá trị D2, phương pháp xác định mức sự cố, quy trình đánh giá và thông báo mức sự cố trên phương tiện thông tin đại chúng và tới các tổ chức, quốc gia liên quan.
Nguyên văn Điều 102. Xác định và thông báo mức sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân
1. Mức sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân (sau đây gọi chung là mức sự cố) để thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng được xác định theo Thang quốc tế về sự kiện hạt nhân và bức xạ (INES) của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) phản ánh mức độ nghiêm trọng tăng dần của hậu quả đối với con người và môi trường, lớp bảo vệ an toàn và kiểm soát bức xạ, nguyên tắc bảo vệ theo chiều sâu. 2. Mức sự cố được xác định như sau: a) Mức 1 (Mức bất thường) được xác định khi có một trong các tình huống sau: người dân bị chiếu xạ với mức liều vượt quá giới hạn liều đối với công chúng; sai hỏng nhỏ đối với bộ phận an toàn nhưng hệ thống bảo vệ theo chiều sâu vẫn được bảo đảm; tình huống nguồn phóng xạ kín, thiết bị hoặc kiện hàng chứa nguồn phóng xạ có mức độ nguy hiểm dưới trung bình bị thất lạc hoặc chiếm đoạt. b) Mức 2 (Mức sự cố) được xác định khi có một trong các tình huống sau: người dân bị chiếu xạ với mức liều lớn hơn 10 milisivơ (mSv); nhân viên bức xạ bị chiếu xạ với mức liều vượt quá giới hạn liều nghề nghiệp; suất liều tại khu vực làm việc vượt quá 50 milisivơ trên giờ (mSv/h); có nhiễm bẩn phóng xạ đáng kể ở những khu vực mà theo thiết kế không có khả năng bị nhiễm bẩn phóng xạ; vi phạm quy định về an toàn nhưng không gây hậu quả; phát hiện nguồn phóng xạ kín nằm ngoài kiểm soát, thiết bị hoặc kiện hàng vận chuyển có nguồn phóng xạ có mức độ nguy hiểm từ trung bình trở lên vi phạm các quy định an toàn; không tuân thủ quy định về đóng gói nguồn phóng xạ kín có mức độ nguy hiểm từ trung bình trở lên. c) Mức 3 (Mức sự cố nghiêm trọng) được xác định khi có một trong các tình huống sau: nhân viên bức xạ bị chiếu xạ vượt quá mười lần giới hạn liều nghề nghiệp; xuất hiện hiệu ứng sinh học tất định nhưng không gây tử vong; suất liều tại khu vực làm việc vượt quá 1 sivơ trên giờ (Sv/h); nhiễm bẩn phóng xạ nghiêm trọng ở những khu vực mà theo thiết kế không có khả năng bị nhiễm bẩn phóng xạ nhưng có khả năng thấp gây chiếu xạ đáng kể cho người dân; sự cố nghiêm trọng gần với mức tai nạn tại nhà máy điện hạt nhân mà không còn các lớp bảo vệ an toàn; thất lạc hoặc mất cắp nguồn phóng xạ kín có mức độ nguy hiểm từ trung bình trở lên; giao nhầm nguồn phóng xạ kín có mức độ nguy hiểm từ trung bình trở lên cho cơ sở không có quy trình bảo đảm an toàn phù hợp để xử lý. d) Mức 4 (Mức tai nạn có hậu quả cục bộ) được xác định khi có một trong các tình huống sau: phát tán lượng nhỏ chất phóng xạ ra môi trường (tổng hoạt độ phóng xạ tương đương từ vài chục đến vài trăm TeraBecquerel (TBq) I-131); phát tán chất phóng xạ có hoạt độ lớn hơn 250 lần lượng phát tán gây nguy hiểm của chất phóng xạ (D2) nhưng chưa cần thiết thực hiện các hành động ứng phó theo kế hoạch ngoại trừ bảo vệ thực phẩm; một người tử vong do bức xạ; thanh nhiên liệu lò phản ứng hạt nhân bị nóng chảy, bị hư hỏng làm thoát ra trên 0,1% tổng lượng chất phóng xạ của vùng hoạt; phát tán lượng đáng kể chất phóng xạ trong phạm vi cơ sở và khả năng lớn gây chiếu xạ đáng kể cho người dân. đ) Mức 5 (Mức tai nạn có hậu quả trên diện rộng) được xác định khi có một trong các tình huống sau: phát tán phóng xạ ra môi trường (tổng hoạt độ phóng xạ tương đương với khoảng từ vài trăm đến vài nghìn TBq I-131) cần thực hiện một số biện pháp ứng phó theo kế hoạch; một số người tử vong do bức xạ; hư hại nghiêm trọng vùng hoạt lò phản ứng; phát tán lượng lớn chất phóng xạ trong phạm vi cơ sở với khả năng lớn gây chiếu xạ mức liều lớn cho người dân. e) Mức 6 (Mức tai nạn nghiêm trọng) được xác định khi có tình huống phát tán lượng lớn chất phóng xạ ra môi trường (tổng hoạt độ phóng xạ tương đương với khoảng từ vài nghìn đến vài chục nghìn TBq I-131) cần phải thực hiện các hành động ứng phó theo kế hoạch. g) Mức 7 (Mức thảm họa hạt nhân) được xác định khi có phát tán lượng lớn chất phóng xạ ra môi trường (tổng hoạt độ phóng xạ tương đương với khoảng trên vài chục nghìn TBq I-131) gây ảnh hưởng rộng tới con người và môi trường cần thiết thực hiện các hành động ứng phó theo kế hoạch và ứng phó mở rộng. 3. Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn chi tiết giá trị D2, phương pháp xác định mức sự cố, quy trình đánh giá và thông báo mức sự cố trên phương tiện thông tin đại chúng và tới các tổ chức, quốc gia có liên quan, bảo đảm thống nhất với INES của IAEA.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.