Bài học
41/2024/QH15
Điều 18. Trách nhiệm của cơ quan bảo hiểm xã hội
Căn cứ: Điều 18, 41/2024/QH15 — Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15
Tóm tắt
Điều 18 quy định 18 nhóm trách nhiệm của cơ quan bảo hiểm xã hội, bao gồm tuyên truyền, ban hành mẫu hồ sơ, tổ chức thu chi, cấp sổ/thẻ, giải quyết chế độ, quản lý quỹ, báo cáo định kỳ, hợp tác quốc tế và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm.
Ý chính cần nhớ
- ▸Tuyên truyền, phổ biến, giải đáp, tư vấn chính sách; xây dựng chiến lược phát triển, chiến lược đầu tư dài hạn trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; xây dựng phương án đầu tư hằng năm trình Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội quyết định.
- ▸Ban hành mẫu sổ, mẫu hồ sơ bảo hiểm xã hội bắt buộc, tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp sau khi có ý kiến thống nhất của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
- ▸Tổ chức thực hiện thu, chi bảo hiểm xã hội bắt buộc, tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế theo quy định.
- ▸Tiếp nhận hồ sơ tham gia và cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế cho người lao động.
- ▸Tiếp nhận hồ sơ đề nghị hưởng và giải quyết hưởng chế độ; tổ chức trả lương hưu, trợ cấp đầy đủ, thuận tiện, đúng thời hạn.
- ▸Xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; cung cấp thông tin khi có yêu cầu.
- ▸Ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách thủ tục hành chính; lưu trữ hồ sơ theo quy định.
- ▸Quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm thất nghiệp, quỹ bảo hiểm y tế theo quy định.
- ▸Thực hiện biện pháp bảo toàn và tăng trưởng quỹ theo quyết định của Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội.
- ▸Thực hiện công tác thống kê, kế toán tài chính; tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ.
- ▸Chế độ báo cáo: 03 tháng báo cáo Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội; 06 tháng báo cáo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế; 06 tháng báo cáo Ủy ban nhân dân cùng cấp; hằng năm báo cáo Bộ Tài chính.
- ▸Định kỳ 05 năm, đánh giá và dự báo khả năng cân đối của quỹ hưu trí và tử tuất.
- ▸Cung cấp tài liệu, thông tin theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; giải quyết khiếu nại, tố cáo; thực hiện hợp tác quốc tế.
- ▸Xác định và theo dõi người lao động, người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội theo Điều 30 của Luật này.
- ▸Chủ trì xây dựng, quản lý, cập nhật, duy trì cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và khai thác, sử dụng, chia sẻ dữ liệu theo quy định.
Lưu ý dễ nhầm
- Dễ nhầm cơ quan bảo hiểm xã hội ban hành mẫu sổ, mẫu hồ sơ độc lập; thực tế phải sau khi có ý kiến thống nhất của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
- Dễ nhầm thời hạn báo cáo: 03 tháng báo cáo Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội; 06 tháng báo cáo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế; 06 tháng báo cáo Ủy ban nhân dân cùng cấp; hằng năm báo cáo Bộ Tài chính.
- Dễ nhầm trách nhiệm xác định và theo dõi người lao động, người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội theo Điều 30 của Luật này.
Giải thích
Điều 18 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 liệt kê hệ thống trách nhiệm của cơ quan bảo hiểm xã hội. Cơ quan này không chỉ tổ chức thu, chi, cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế, giải quyết hưởng chế độ, trả lương hưu, trợ cấp đúng hạn mà còn phải tuyên truyền, tư vấn chính sách, xây dựng chiến lược phát triển và phương án đầu tư. Đặc biệt, việc ban hành mẫu sổ, mẫu hồ sơ phải có ý kiến thống nhất của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Điều luật cũng quy định chế độ báo cáo theo các mốc 03 tháng, 06 tháng, hằng năm; định kỳ 05 năm đánh giá, dự báo khả năng cân đối quỹ hưu trí và tử tuất; đồng thời giao cơ quan bảo hiểm xã hội chủ trì xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm.
Nguyên văn Điều 18. Trách nhiệm của cơ quan bảo hiểm xã hội
1. Tuyên truyền, phổ biến, giải đáp, tư vấn chính sách, pháp luật về bảo hiểm
xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế;
xây dựng chiến lược phát triển ngành bảo hiểm xã hội, chiến lược đầu tư dài hạn
trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; xây dựng phương án đầu tư hằng năm
trình Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội quyết định; tổ chức đánh giá và công bố
mức độ hài lòng của tổ chức, cá nhân đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật
về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế.
2. Ban hành mẫu sổ bảo hiểm xã hội, mẫu hồ sơ bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo
hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp sau khi có ý kiến thống nhất của Bộ
Lao động - Thương binh và Xã hội.
3. Tổ chức thực hiện thu, chi bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự
nguyện, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật.
4. Tiếp nhận hồ sơ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự
nguyện, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế và cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo
hiểm y tế cho người lao động.
5. Tiếp nhận hồ sơ đề nghị hưởng và giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội;
tổ chức trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ, thuận
tiện và đúng thời hạn.
6. Xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp cho từng người
lao động; cung cấp đầy đủ và kịp thời thông tin về việc đóng, quyền được hưởng chế
độ, thủ tục thực hiện bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện khi người
lao động, người sử dụng lao động hoặc tổ chức công đoàn yêu cầu.
7. Ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện cải cách thủ tục hành chính bảo
đảm công khai, minh bạch, đơn giản, thuận tiện cho người tham gia và người thụ
hưởng chế độ bảo hiểm xã hội; lưu trữ hồ sơ của người tham gia và người thụ
hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật.
8. Quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm thất nghiệp, quỹ bảo
hiểm y tế theo quy định của pháp luật.
9. Thực hiện các biện pháp bảo toàn và tăng trưởng quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ
bảo hiểm thất nghiệp, quỹ bảo hiểm y tế theo quyết định của Hội đồng quản lý bảo
hiểm xã hội.
18 CÔNG BÁO/Số 987 + 988/Ngày 25-8-2024
10. Thực hiện công tác thống kê, kế toán tài chính về bảo hiểm xã hội, bảo
hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế.
11. Tập huấn và hướng dẫn nghiệp vụ về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất
nghiệp, bảo hiểm y tế.
12. Thực hiện chế độ báo cáo như sau:
a) Định kỳ 03 tháng, báo cáo Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội tình hình thực
hiện chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế;
b) Định kỳ 06 tháng, báo cáo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội về tình
hình thực hiện chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự
nguyện, bảo hiểm thất nghiệp; báo cáo Bộ Y tế về tình hình thực hiện chính sách,
chế độ bảo hiểm y tế;
c) Định kỳ 06 tháng, cơ quan bảo hiểm xã hội tại địa phương báo cáo Ủy ban
nhân dân cùng cấp về tình hình thực hiện chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội, bảo
hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế trong phạm vi địa phương quản lý;
d) Hằng năm, báo cáo Bộ Tài chính về tình hình quản lý và sử dụng quỹ bảo
hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm thất nghiệp, quỹ bảo hiểm y tế.
13. Định kỳ 05 năm, đánh giá và dự báo khả năng cân đối của quỹ hưu trí và tử tuất.
14. Cung cấp tài liệu, thông tin liên quan đến việc thực hiện chính sách, pháp
luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế theo yêu cầu của cơ
quan nhà nước có thẩm quyền.
15. Giải quyết khiếu nại, tố cáo về việc thực hiện bảo hiểm xã hội, bảo hiểm
thất nghiệp, bảo hiểm y tế theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp
luật có liên quan.
16. Thực hiện hợp tác quốc tế về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo
hiểm y tế.
17. Xác định và theo dõi người lao động, người sử dụng lao động thuộc đối
tượng tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định tại Điều 30 của Luật này.
18. Chủ trì xây dựng, quản lý, cập nhật, duy trì cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo
hiểm và khai thác, sử dụng, chia sẻ dữ liệu trong cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo
hiểm theo quy định của pháp luật.
Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.