Bài học
73/2026/NĐ-CP
Điều 3. Bội chi ngân sách nhà nước
Căn cứ: Điều 3, 73/2026/NĐ-CP — Nghị định 73/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Ngân sách nhà nước
Tóm tắt
Điều 3 quy định bội chi ngân sách nhà nước gồm bội chi ngân sách trung ương và bội chi ngân sách địa phương cấp tỉnh; nêu nguồn bù đắp và điều kiện bội chi ngân sách địa phương cấp tỉnh.
Ý chính cần nhớ
- ▸Bội chi NSNN gồm bội chi NSTW và bội chi NSĐP cấp tỉnh.
- ▸Bội chi NSTW được bù đắp từ vay trong nước và vay ngoài nước (không gồm vay về cho vay lại).
- ▸Bội chi NSĐP cấp tỉnh được bù đắp từ vay trong nước và vay lại từ nguồn Chính phủ vay về cho NSĐP vay lại.
- ▸NSĐP cấp tỉnh chỉ được bội chi trong phạm vi Quốc hội hoặc Chính phủ quyết định và phải đáp ứng điều kiện: chỉ dùng đầu tư dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được HĐND cấp tỉnh quyết định; đến 31/3 năm hiện hành không có nợ quá hạn.
- ▸Số dư nợ vay của NSĐP cấp tỉnh trong mọi thời điểm không được vượt mức dư nợ vay theo khoản 6 Điều 7 Luật NSNN.
Lưu ý dễ nhầm
- Lẫn giữa nguồn bù đắp bội chi NSTW và NSĐP cấp tỉnh.
- Cho rằng NSĐP cấp tỉnh được bội chi không cần điều kiện.
Giải thích
Điều 3 xác định bội chi ngân sách nhà nước bao gồm bội chi ngân sách trung ương và bội chi ngân sách địa phương cấp tỉnh. Bội chi ngân sách trung ương được bù đắp từ vay trong nước (trái phiếu Chính phủ, công trái xây dựng Tổ quốc và các khoản vay trong nước khác) và vay ngoài nước (vay Chính phủ các nước, tổ chức quốc tế, phát hành trái phiếu ra thị trường quốc tế), không gồm các khoản vay về cho vay lại. Bội chi ngân sách địa phương cấp tỉnh được bù đắp từ vay trong nước (trái phiếu chính quyền địa phương và các khoản vay trong nước khác) và vay lại từ nguồn Chính phủ vay về cho ngân sách địa phương vay lại. NSĐP cấp tỉnh chỉ được bội chi trong phạm vi mức bội chi do Quốc hội quyết định hằng năm hoặc do Chính phủ quyết định điều chỉnh, đồng thời chỉ được sử dụng để đầu tư dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định và đến ngày 31/3 năm hiện hành không có nợ quá hạn.
Nguyên văn Điều 3. Bội chi ngân sách nhà nước
1. Bội chi ngân sách nhà nước bao gồm bội chi ngân sách trung ương và
bội chi ngân sách địa phương cấp tỉnh theo quy định tại khoản 1 Điều 4 của Luật
Ngân sách nhà nước.
2. Bội chi ngân sách trung ương được bù đắp từ các nguồn sau:
a) Vay trong nước từ phát hành trái phiếu Chính phủ, công trái xây dựng
Tổ quốc và các khoản vay trong nước khác theo quy định của pháp luật;
b) Vay ngoài nước từ các khoản vay của Chính phủ các nước, các tổ chức
quốc tế và phát hành trái phiếu Chính phủ ra thị trường quốc tế, không bao gồm
các khoản vay về cho vay lại.
3. Bội chi ngân sách địa phương cấp tỉnh được bù đắp từ các nguồn sau:
a) Vay trong nước từ phát hành trái phiếu chính quyền địa phương và các
khoản vay trong nước khác theo quy định của pháp luật;
b) Vay từ nguồn Chính phủ vay về cho ngân sách địa phương vay lại.
4. Ngân sách địa phương cấp tỉnh được phép bội chi trong phạm vi mức bội
chi do Quốc hội quyết định trong dự toán ngân sách nhà nước hằng năm hoặc
mức bội chi do Chính phủ quyết định điều chỉnh theo quy định tại khoản 5 Điều
này, đồng thời đáp ứng các điều kiện sau:
a) Chỉ được sử dụng để đầu tư các dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung
hạn đã được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định;
b) Tính đến ngày 31 tháng 3 năm hiện hành, ngân sách địa phương không
có nợ quá hạn đối với các khoản nợ vay đến hạn phải thanh toán.
5. Trong tổ chức thực hiện, trường hợp cần phải thay đổi mức vay, bội chi
ngân sách giữa các địa phương, Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ điều chỉnh mức
vay, bội chi ngân sách giữa các địa phương bảo đảm không vượt quá tổng mức
bội chi ngân sách địa phương đã được Quốc hội quyết định và mức dư nợ vay
của ngân sách địa phương theo quy định tại điểm a và điểm b khoản 6 Điều 7
của Luật Ngân sách nhà nước; định kỳ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội và
báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
6. Số dư nợ vay của ngân sách địa phương cấp tỉnh trong mọi thời điểm
không được vượt mức dư nợ vay theo quy định tại khoản 6 Điều 7 của Luật
Ngân sách nhà nước.
Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.