Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 59/2025/TT-BKHCN

Điều 32. Kiểm soát chiếu xạ y tế

Căn cứ: Điều 32, 59/2025/TT-BKHCN — Thông tư 59/2025/TT-BKHCN Quy định về bảo đảm an toàn bức xạ và ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân

Tóm tắt

Điều 32 quy định trách nhiệm bảo đảm an toàn bức xạ cho người bệnh trong chiếu xạ y tế. Bác sỹ điều trị có trách nhiệm chỉ định và kiểm soát chiếu xạ; nhân viên y tế, vận hành thiết bị có trách nhiệm thực hiện đúng chỉ định và bảo vệ người bệnh. Các quy định cụ thể cho từng loại thiết bị và đối tượng cũng được nêu rõ.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Bác sỹ điều trị chỉ định chiếu xạ khi lợi ích đáng kể so với tác hại.
  • ▸Không chỉ định bức xạ ion hóa nếu có phương pháp khác cho kết quả như nhau.
  • ▸Tránh chiếu xạ phụ nữ có thai, nghi có thai hoặc đang cho con bú trừ khi bắt buộc.
  • ▸Chỉ dùng thuốc phóng xạ cho trẻ em khi có chỉ định lâm sàng bắt buộc và giảm hoạt độ.
  • ▸Nhân viên y tế, vận hành thiết bị bảo đảm chiếu xạ đúng chỉ định và thiết bị thích hợp.
  • ▸Nhân viên vận hành X-quang phải khu trú chùm tia, che chắn cơ quan nhạy cảm, tránh chiếu vùng bụng/hố chậu phụ nữ có thai.
  • ▸Nhân viên xạ trị giảm liều mô lành; nhân viên y học hạt nhân bảo đảm định liều chính xác.
  • ▸Lưu người bệnh dùng thuốc phóng xạ: mỗi phòng một người, nếu nhiều người phải che chắn bằng bình phong chì.

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm lẫn giữa trách nhiệm của bác sỹ điều trị và nhân viên vận hành thiết bị.
  • Cho rằng có thể chiếu xạ phụ nữ có thai nếu không có chỉ định lâm sàng bắt buộc.
  • Bỏ qua quy định giảm hoạt độ phóng xạ cho trẻ em.

Giải thích

Điều 32 quy định chi tiết trách nhiệm của các cá nhân tham gia vào quá trình chiếu xạ y tế. Bác sỹ điều trị phải cân nhắc lợi ích và tác hại, ưu tiên phương pháp không dùng bức xạ ion hóa nếu có kết quả tương đương, và thận trọng với phụ nữ có thai, trẻ em. Nhân viên y tế và vận hành thiết bị phải tuân thủ chỉ định, bảo đảm thiết bị phù hợp. Nhân viên X-quang cần khu trú chùm tia, che chắn cơ quan nhạy cảm, tránh chiếu vùng bụng/hố chậu ở phụ nữ có thai. Nhân viên xạ trị giảm liều mô lành, nhân viên y học hạt nhân định liều chính xác. Cơ sở y tế lưu người bệnh dùng thuốc phóng xạ phải bố trí mỗi phòng một người hoặc có bình phong chì.
Nguyên văn Điều 32. Kiểm soát chiếu xạ y tế
1. Bác sỹ điều trị là người chịu trách nhiệm bảo đảm an toàn bức xạ cho người bệnh, có trách nhiệm: a) Chỉ định chẩn đoán, điều trị cho người bệnh bằng bức xạ ion hóa chỉ khi chắc chắn lợi ích đem lại cho người bệnh là đáng kể so với tác hại mà họ phải chịu; b) Khi có hai phương pháp chẩn đoán hoặc điều trị cùng đem lại kết quả như nhau thì không chỉ định phương pháp dùng bức xạ ion hóa; c) Tránh chỉ định dùng bức xạ ion hóa để khám, chữa bệnh cho phụ nữ có thai hoặc nghi có thai hoặc đang cho con bú trừ khi có chỉ định lâm sàng bắt buộc. Trường hợp chỉ định lâm sàng là bắt buộc phải thông báo cho nhân viên y tế, nhân viên vận hành thiết bị biết để có biện pháp bảo vệ thích hợp cho người bệnh; d) Chỉ sử dụng thuốc phóng xạ để khám, chữa bệnh cho trẻ em khi có chỉ định lâm sàng bắt buộc và phải giảm hoạt độ phóng xạ được chỉ định; đ) Tham khảo thông tin các lần khám trước để tránh việc kiểm tra bổ sung nếu không cần thiết; e) Chỉ định mức chiếu xạ, liều lượng thuốc phóng xạ sử dụng ở mức tối thiểu nhưng đủ để đạt được mục đích khám chữa bệnh trên cơ sở các mức liều tham chiếu chẩn đoán theo quy định tại Mục 2 Phụ lục 2 ban hành kèm theo Thông tư này. 2. Các nhân viên y tế, nhân viên vận hành thiết bị bức xạ có trách nhiệm bảo đảm an toàn bức xạ cho người bệnh khi thực hiện công việc của mình như sau: a) Bảo đảm mọi sự chiếu xạ y tế chỉ được thực hiện khi có chỉ định của bác sỹ điều trị và được thực hiện theo đúng chỉ định của bác sỹ điều trị; b) Bảo đảm thiết bị bức xạ được dùng là thích hợp. 3. Nhân viên vận hành thiết bị X-quang chẩn đoán y tế ngoài các yêu cầu trách nhiệm chung về bảo vệ người bệnh theo quy định tại khoản 2 Điều này phải thực hiện các biện pháp để bảo vệ người bệnh như sau: a) Phải bảo đảm việc chiếu chụp theo đúng quy trình vận hành thiết bị đã được thiết lập; b) Sử dụng cơ cấu khu trú chùm tia một cách phù hợp để chỉ tạo ra liều chiếu tối thiểu trên người bệnh nhưng vẫn có chất lượng ảnh phù hợp với yêu cầu cho chẩn đoán trong chiếu, chụp X-quang; c) Không chiếu xạ vào các bộ phận cơ thể nhạy cảm phóng xạ của người bệnh như tuyến sinh dục, thủy tinh thể mắt, vú, tuyến giáp trạng và phải sử dụng các biện pháp che chắn thích hợp cho người bệnh khi không thể tránh được; d) Tránh chiếu, chụp vùng bụng và vùng hố chậu của phụ nữ có thai hoặc nghi có thai trừ khi có lý do lâm sàng bắt buộc và cần áp dụng các biện pháp để hạn chế đến mức nhỏ nhất liều gây ra cho thai nhi khi phải làm như vậy; đ) Không được cho người bệnh và người không có phận sự đứng chờ trong phòng chiếu, chụp X-quang khi đang thực hiện chiếu, chụp cho người bệnh khác. 4. Nhân viên y tế, nhân viên vận hành thiết bị xạ trị ngoài yêu cầu trách nhiệm chung cho bảo vệ người bệnh nêu tại khoản 2 Điều này phải áp dụng biện pháp để liều chiếu xạ lên các mô lành ở mức thấp nhất có thể, phù hợp với mức liều cần thiết để đạt mục đích trong xạ trị. 5. Nhân viên y tế, kỹ thuật viên phản liều thuốc phóng xạ trong y học hạt nhân phải bảo đảm định liều thuốc phóng xạ chính xác theo chỉ định của bác sỹ. 6. Tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ trong y tế sử dụng thuốc phóng xạ để điều trị nếu có lưu người bệnh đã sử dụng thuốc phóng xạ phải bảo đảm mỗi phòng chỉ lưu một người bệnh. Trường hợp buộc phải bố trí nhiều người bệnh nằm chung phòng, phải sử dụng các bình phong chì di động để che chắn sao cho người bệnh này không bị ảnh hưởng chiếu xạ từ người bệnh kia.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.