Bài học
94/2025/QH15
Điều 33. Yêu cầu về an toàn và an ninh cơ sở hạt nhân
Căn cứ: Điều 33, 94/2025/QH15 — Luật Năng lượng nguyên tử số 94/2025/QH15
Tóm tắt
Điều 33 quy định các loại cơ sở hạt nhân, yêu cầu về an toàn và an ninh đối với cơ sở hạt nhân, trách nhiệm lập báo cáo phân tích an toàn và nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết.
Ý chính cần nhớ
- ▸Cơ sở hạt nhân gồm: nhà máy điện hạt nhân; cơ sở vận hành lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu; cơ sở chuyển hóa, làm giàu urani, chế tạo, tái chế nhiên liệu hạt nhân; cơ sở lưu giữ, xử lý, chôn cất nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng.
- ▸Yêu cầu: kiểm soát liều chiếu xạ, lượng phát thải phóng xạ; ngăn ngừa sự cố, giảm thiểu hậu quả; bảo đảm an toàn, an ninh trong xây dựng, vận hành, chấm dứt hoạt động; phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn các hành vi bất hợp pháp; tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (hoặc tiêu chuẩn thay thế phù hợp với điều kiện Việt Nam và tiêu chuẩn IAEA).
- ▸Chủ đầu tư, tổ chức vận hành phải lập báo cáo phân tích an toàn; báo cáo được lưu giữ đến khi cơ sở chấm dứt hoạt động hoàn toàn.
- ▸Chính phủ quy định chi tiết về trách nhiệm cơ quan, yêu cầu an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân.
Lưu ý dễ nhầm
- Nhầm lẫn giữa cơ sở hạt nhân và thiết bị hạt nhân; Điều 33 chỉ liệt kê 4 loại cơ sở hạt nhân.
- Cho rằng báo cáo phân tích an toàn chỉ cần lập khi vận hành; thực tế chủ đầu tư và tổ chức vận hành đều phải lập.
- Nhầm tưởng có thể áp dụng tiêu chuẩn nước ngoài tùy ý; phải bảo đảm phù hợp với điều kiện Việt Nam và tiêu chuẩn IAEA.
Giải thích
Điều 33 Luật Năng lượng nguyên tử số 94/2025/QH15 quy định về an toàn và an ninh cơ sở hạt nhân. Trước hết, Điều 33 liệt kê bốn loại cơ sở hạt nhân: nhà máy điện hạt nhân; cơ sở vận hành lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu; cơ sở chuyển hóa, làm giàu urani, chế tạo, tái chế nhiên liệu hạt nhân; cơ sở lưu giữ, xử lý, chôn cất nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng. Các cơ sở này phải đáp ứng yêu cầu về kiểm soát liều chiếu xạ, lượng phát thải phóng xạ; ngăn ngừa sự cố và giảm thiểu hậu quả; bảo đảm an toàn, an ninh trong suốt vòng đời; phòng ngừa các hành vi bất hợp pháp; tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hoặc tiêu chuẩn thay thế phù hợp với điều kiện Việt Nam và tiêu chuẩn IAEA. Chủ đầu tư và tổ chức vận hành phải lập báo cáo phân tích an toàn, lưu giữ đến khi cơ sở chấm dứt hoạt động hoàn toàn. Chính phủ quy định chi tiết các nội dung liên quan.
Nguyên văn Điều 33. Yêu cầu về an toàn và an ninh cơ sở hạt nhân
1. Cơ sở hạt nhân bao gồm:
a) Nhà máy điện hạt nhân;
b) Cơ sở vận hành lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu;
c) Cơ sở chuyển hóa, làm giàu urani, chế tạo, tái chế nhiên liệu hạt nhân;
d) Cơ sở lưu giữ, xử lý, chôn cất nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng.
2. Cơ sở hạt nhân phải bảo đảm yêu cầu sau đây:
a) Kiểm soát liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ, công chúng; kiểm soát
lượng phát thải phóng xạ ra môi trường không vượt quá giới hạn quy định;
b) Ngăn ngừa sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân; giảm thiểu hậu quả đối với con
người, môi trường và xã hội trong trường hợp xảy ra sự cố;
56 CÔNG BÁO/Số 975 + 976/Ngày 25-7-2025
c) Bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân trong việc
xây dựng, vận hành thử, vận hành và chấm dứt hoạt động thiết bị hạt nhân, cơ sở
hạt nhân; trong sử dụng, lưu giữ và vận chuyển nhiên liệu hạt nhân, vật liệu hạt
nhân và chất thải phóng xạ;
d) Phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đối phó với nguy cơ thất lạc, hành vi
trộm cắp, chiếm đoạt, phá hoại, chuyển giao hoặc sử dụng bất hợp pháp vật liệu
hạt nhân, thiết bị hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân; hành vi tiếp cận bất hợp pháp hoặc
phá hoại cơ sở hạt nhân;
đ) Việc lựa chọn địa điểm, thiết kế, chế tạo, xây dựng, vận hành thử, vận hành
và chấm dứt hoạt động cơ sở hạt nhân phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia,
trong trường hợp chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia thì có thể áp dụng tiêu
chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn nước ngoài, quy định kỹ thuật của nước ngoài, tiêu
chuẩn quốc tế do đối tác thực hiện đề xuất áp dụng cho dự án nhưng phải bảo đảm
phù hợp với điều kiện Việt Nam và phù hợp với các tiêu chuẩn, hướng dẫn về an
toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân của Cơ quan Năng lượng nguyên
tử quốc tế.
3. Chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạt nhân, tổ chức vận hành cơ sở
hạt nhân phải lập báo cáo phân tích an toàn của cơ sở hạt nhân bao gồm: thông tin
chi tiết liên quan đến an toàn, mức độ phức tạp của cơ sở hạt nhân và các rủi ro
bức xạ hạt nhân liên quan nhằm đánh giá và chứng minh sự tuân thủ các yêu cầu
về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân, bảo đảm việc cập nhật,
tính nhất quán và liên tục trong các giai đoạn phê duyệt địa điểm, thiết kế, xây
dựng, vận hành thử, vận hành. Báo cáo phân tích an toàn của cơ sở hạt nhân được
lưu giữ cho đến khi cơ sở hạt nhân chấm dứt hoạt động hoàn toàn.
4. Chính phủ quy định chi tiết nội dung sau đây:
a) Trách nhiệm của Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan có liên quan về an toàn
bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân đối với cơ sở hạt nhân;
b) Yêu cầu an toàn bức xạ đối với thiết kế, xây dựng, vận hành thử, vận hành
và chấm dứt hoạt động cơ sở hạt nhân;
c) Yêu cầu an toàn hạt nhân đối với địa điểm, thiết kế, xây dựng, vận hành thử,
vận hành và chấm dứt hoạt động cơ sở hạt nhân;
d) Yêu cầu về an ninh hạt nhân đối với vật liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân,
thiết bị hạt nhân và cơ sở hạt nhân.
Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.