Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 89/2025/QH15

Điều 45. Yêu cầu lập dự toán ngân sách nhà nước hằng năm

Căn cứ: Điều 45, 89/2025/QH15 — Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15

Tóm tắt

Điều 45 quy định các yêu cầu khi lập dự toán ngân sách nhà nước hằng năm, bao gồm tổng hợp theo khoản thu chi và cơ cấu chi; yêu cầu cụ thể đối với dự toán thu, chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, chi chương trình nhiều năm, chi trả nợ, vay bù đắp bội chi; đồng thời ưu tiên bố trí cho giáo dục - đào tạo, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Dự toán NSNN phải tổng hợp theo từng khoản thu, chi và theo cơ cấu: chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, chi dự trữ quốc gia, chi trả nợ lãi, chi viện trợ, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính, dự phòng ngân sách.
  • ▸Dự toán thu ngân sách lập trên cơ sở dự báo chỉ tiêu kinh tế vĩ mô và các chỉ tiêu khác, quy định pháp luật về thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác.
  • ▸Dự toán chi đầu tư phát triển lập trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án đã được phê duyệt; kế hoạch tài chính 05 năm; kế hoạch đầu tư công trung hạn; khả năng cân đối nguồn lực và quy định pháp luật.
  • ▸Dự toán chi thường xuyên lập trên cơ sở kế hoạch phát triển ngành, lĩnh vực, chương trình, dự án, đề án đã được phê duyệt; chế độ, chính sách, tiêu chuẩn, định mức chi; nhiệm vụ chi cần thiết khác đã có chủ trương, kế hoạch.
  • ▸Ưu tiên bố trí dự toán chi NSNN đối với lĩnh vực giáo dục - đào tạo và dạy nghề; lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
  • ▸Dự toán chi thực hiện chương trình, đề án, dự án, nhiệm vụ được phê duyệt trong nhiều năm lập trên cơ sở khả năng thực hiện hằng năm và tổng mức kinh phí đã được phê duyệt (nếu có).
  • ▸Dự toán chi trả nợ lập trên cơ sở bảo đảm trả các khoản nợ đến hạn của năm dự toán; dự toán vay bù đắp bội chi căn cứ vào cân đối NSNN, khả năng từng nguồn vay, khả năng trả nợ và giới hạn an toàn về nợ theo nghị quyết của Quốc hội.

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm lẫn giữa yêu cầu về cơ cấu chi (khoản 1) và căn cứ lập dự toán (Điều 44).
  • Cho rằng ưu tiên bố trí chỉ áp dụng cho giáo dục - đào tạo và dạy nghề, mà quên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
  • Bỏ sót yêu cầu về dự toán vay bù đắp bội chi phải trong giới hạn an toàn về nợ theo nghị quyết của Quốc hội.

Giải thích

Điều 45 quy định các yêu cầu khi lập dự toán Ngân sách nhà nước hằng năm. Thứ nhất, dự toán phải tổng hợp theo từng khoản thu, chi và theo cơ cấu chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, chi dự trữ quốc gia, chi trả nợ lãi, chi viện trợ, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính, dự phòng ngân sách. Thứ hai, dự toán của đơn vị dự toán và từng cấp ngân sách phải thể hiện đầy đủ các khoản thu, chi theo biểu mẫu, thời hạn quy định. Trong đó, dự toán thu dựa trên dự báo kinh tế vĩ mô và quy định pháp luật về thuế, phí, lệ phí; dự toán chi đầu tư phát triển dựa trên quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án đã phê duyệt; dự toán chi thường xuyên dựa trên kế hoạch phát triển ngành, lĩnh vực, chế độ, định mức chi. Điều luật cũng yêu cầu ưu tiên bố trí cho giáo dục - đào tạo và dạy nghề, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Dự toán chi trả nợ phải bảo đảm trả nợ đến hạn; dự toán vay bù đắp bội chi phải căn cứ vào cân đối ngân sách, khả năng nguồn vay, khả năng trả nợ và giới hạn an toàn về nợ theo nghị quyết của Quốc hội.
Nguyên văn Điều 45. Yêu cầu lập dự toán ngân sách nhà nước hằng năm
1. Dự toán ngân sách nhà nước phải tổng hợp theo từng khoản thu, chi và theo cơ cấu chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, chi dự trữ quốc gia, chi trả nợ lãi và chi viện trợ, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính, dự phòng ngân sách. 2. Dự toán ngân sách của đơn vị dự toán ngân sách và dự toán của từng cấp ngân sách được lập phải thể hiện đầy đủ các khoản thu, chi theo đúng biểu mẫu, thời hạn do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định, trong đó: a) Dự toán thu ngân sách được lập trên cơ sở dự báo các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô và các chỉ tiêu khác có liên quan, các quy định của pháp luật về thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác thuộc ngân sách; b) Dự toán chi đầu tư phát triển được lập trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án, nhiệm vụ chi đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật; kế hoạch tài chính 05 năm; kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách nhà nước, khả năng cân đối các nguồn lực trong năm dự toán, quy định của pháp luật; c) Dự toán chi thường xuyên được lập trên cơ sở kế hoạch phát triển của ngành, lĩnh vực, chương trình, dự án, đề án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; chế độ, chính sách, tiêu chuẩn, định mức chi (nếu có); các nhiệm vụ chi cần thiết khác đã có chủ trương, kế hoạch của cấp có thẩm quyền dự kiến phát sinh cần bố trí nguồn để thực hiện. Việc lập dự toán ngân sách của các cơ quan nhà nước thực hiện chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính; đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính; kinh phí thực hiện hoạt động cung cấp dịch vụ, thu phí của các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện theo quy định của Chính phủ; d) Ưu tiên bố trí dự toán chi ngân sách nhà nước đối với lĩnh vực giáo dục - đào tạo và dạy nghề; lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước đối với từng lĩnh vực; đ) Dự toán chi thực hiện các chương trình, đề án, dự án, nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền phê duyệt trong nhiều năm được lập trên cơ sở khả năng thực hiện hằng năm và tổng mức kinh phí đã được phê duyệt (nếu có); e) Dự toán chi trả nợ được lập trên cơ sở bảo đảm trả các khoản nợ đến hạn của năm dự toán ngân sách; g) Dự toán vay để bù đắp bội chi ngân sách nhà nước phải căn cứ vào cân đối ngân sách nhà nước, khả năng từng nguồn vay, khả năng trả nợ và trong giới hạn an toàn về nợ theo nghị quyết của Quốc hội.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.