Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 41/2024/QH15

Điều 5. Nguyên tắc bảo hiểm xã hội

Căn cứ: Điều 5, 41/2024/QH15 — Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15

Tóm tắt

Điều 5 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 quy định các nguyên tắc cơ bản của bảo hiểm xã hội: mức hưởng dựa trên mức đóng và thời gian đóng, có chia sẻ; mức đóng bắt buộc tính trên tiền lương, tự nguyện tính trên thu nhập lựa chọn; quỹ quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch; thực hiện đơn giản, thuận tiện, bảo đảm quyền lợi; thời gian đóng tối thiểu tính theo năm, tháng lẻ được làm tròn; giải quyết chế độ theo pháp luật tại thời điểm hưởng.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Mức hưởng BHXH bắt buộc và tự nguyện tính trên mức đóng và thời gian đóng; có chia sẻ giữa những người tham gia.
  • ▸Mức đóng BHXH bắt buộc tính trên tiền lương làm căn cứ đóng; mức đóng BHXH tự nguyện tính trên thu nhập do người tham gia lựa chọn.
  • ▸Người có cả thời gian đóng BHXH bắt buộc và tự nguyện được hưởng trợ cấp hằng tháng, hưu trí, tử tuất trên cơ sở tổng thời gian đã đóng; thời gian đã tính hưởng BHXH một lần không được tính lại.
  • ▸Quỹ BHXH quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch; sử dụng đúng mục đích, hạch toán độc lập theo quỹ thành phần và nhóm đối tượng.
  • ▸Thực hiện BHXH đơn giản, dễ dàng, thuận tiện, kịp thời và đầy đủ quyền lợi.
  • ▸Thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu và trợ cấp tuất hằng tháng tính theo năm, một năm đủ 12 tháng; tháng lẻ 1–6 tháng tính nửa năm, 7–11 tháng tính một năm.
  • ▸Giải quyết chế độ BHXH theo quy định pháp luật tại thời điểm hưởng chế độ.

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm thời gian đã tính hưởng BHXH một lần vẫn được tính vào thời gian làm cơ sở hưởng chế độ khác.
  • Nhầm mức đóng BHXH tự nguyện tính trên tiền lương thay vì thu nhập do người tham gia lựa chọn.
  • Nhầm tháng lẻ 1–6 tháng được tính là một năm và 7–11 tháng tính nửa năm.

Giải thích

Điều 5 đặt ra các nguyên tắc nền tảng của BHXH. Thứ nhất, mức hưởng BHXH bắt buộc và tự nguyện đều dựa trên mức đóng và thời gian đóng, đồng thời có chia sẻ giữa những người tham gia. Thứ hai, mức đóng BHXH bắt buộc tính trên tiền lương làm căn cứ đóng, còn mức đóng BHXH tự nguyện tính trên thu nhập do người tham gia lựa chọn. Thứ ba, người có cả thời gian đóng bắt buộc và tự nguyện được hưởng trợ cấp hằng tháng, hưu trí, tử tuất trên cơ sở tổng thời gian đã đóng; thời gian đã tính hưởng BHXH một lần thì không được tính lại. Thứ tư, quỹ BHXH quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch, sử dụng đúng mục đích và hạch toán độc lập. Thứ năm, việc thực hiện phải đơn giản, thuận tiện, kịp thời, đầy đủ quyền lợi. Thứ sáu, thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu và trợ cấp tuất hằng tháng tính theo năm, một năm đủ 12 tháng; tháng lẻ 1–6 tháng tính nửa năm, 7–11 tháng tính một năm. Cuối cùng, việc giải quyết chế độ BHXH xác định theo pháp luật tại thời điểm hưởng.
Nguyên văn Điều 5. Nguyên tắc bảo hiểm xã hội
1. Mức hưởng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện được tính trên cơ sở mức đóng và thời gian đóng bảo hiểm xã hội; có chia sẻ giữa những người tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật này. 2. Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được tính trên cơ sở tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện được tính trên cơ sở thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện do người tham gia lựa chọn. 3. Người vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện được hưởng chế độ trợ cấp hằng tháng, chế độ hưu trí và chế độ tử tuất trên cơ sở thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện. Thời gian đóng bảo hiểm xã hội đã được tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì không được tính vào thời gian làm cơ sở tính hưởng chế độ bảo hiểm xã hội. 4. Quỹ bảo hiểm xã hội được quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch; được sử dụng đúng mục đích và được hạch toán độc lập theo các quỹ thành phần, các nhóm đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định và chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định. 5. Việc thực hiện bảo hiểm xã hội phải đơn giản, dễ dàng, thuận tiện, bảo đảm kịp thời và đầy đủ quyền lợi của người tham gia, người thụ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội. 6. Thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để xác định điều kiện hưởng lương hưu và trợ cấp tuất hằng tháng tính theo năm, một năm phải tính đủ 12 tháng. Trường hợp tính mức hưởng, thời gian đóng bảo hiểm xã hội có tháng lẻ từ 01 tháng đến 06 tháng được tính là nửa năm, từ 07 tháng đến 11 tháng được tính là một năm. 7. Việc giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội được xác định theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội tại thời điểm hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.