Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 94/2025/QH15

Điều 59. Thanh tra về an toàn bức xạ và hạt nhân

Căn cứ: Điều 59, 94/2025/QH15 — Luật Năng lượng nguyên tử số 94/2025/QH15

Tóm tắt

Điều 59 quy định phạm vi, nguyên tắc thanh tra an toàn bức xạ và hạt nhân; yêu cầu và nội dung thanh tra đối với nhà máy điện hạt nhân; các trường hợp thanh tra đột xuất. Thanh tra nhằm xem xét, đánh giá, kết luận, kiến nghị xử lý việc chấp hành pháp luật về năng lượng nguyên tử.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Thanh tra là việc xem xét, đánh giá, kết luận, kiến nghị xử lý của cơ quan thanh tra có thẩm quyền.
  • ▸Hoạt động thanh tra phải do thanh tra viên, người có kiến thức về an toàn bức xạ và hạt nhân tiến hành; có trang thiết bị chuyên dụng; tần suất phù hợp quy mô, loại hình, mức độ rủi ro; không trùng lặp với thanh sát hạt nhân.
  • ▸Thanh tra nhà máy điện hạt nhân phải bảo đảm an toàn cao nhất; tuân thủ nguyên tắc, yêu cầu của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế và pháp luật Việt Nam; không làm gián đoạn vận hành trừ khi có nguy cơ ảnh hưởng an toàn hạt nhân.
  • ▸Nội dung thanh tra nhà máy điện hạt nhân gồm: tuân thủ quy định, tiêu chuẩn, giới hạn vận hành; nhập khẩu, xuất khẩu, vận chuyển, sử dụng, lưu giữ nhiên liệu hạt nhân; tình trạng an toàn bức xạ; tính nguyên vẹn nhà lò; ứng phó sự cố; an ninh hạt nhân; quan trắc phóng xạ môi trường; quản lý chất thải phóng xạ, nhiên liệu đã qua sử dụng.
  • ▸Thanh tra đột xuất khi: phát hiện bất thường về an toàn, an ninh hạt nhân hoặc kết quả giám sát vượt ngưỡng; có nguy cơ sự cố, mất an ninh hoặc sử dụng trái phép vật liệu hạt nhân; theo kinh nghiệm vận hành hoặc khuyến cáo của IAEA cần ngăn ngừa sự cố tương tự.

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm thanh tra với kiểm tra: thanh tra do cơ quan thanh tra có thẩm quyền thực hiện; kiểm tra do thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước tổ chức.
  • Cho rằng thanh tra nhà máy điện hạt nhân luôn được làm gián đoạn vận hành; thực tế chỉ khi phát hiện nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn hạt nhân.
  • Bỏ sót yêu cầu không trùng lặp với hoạt động thanh sát hạt nhân.

Giải thích

Điều 59 Luật Năng lượng nguyên tử số 94/2025/QH15 quy định về thanh tra an toàn bức xạ và hạt nhân. Thanh tra là việc cơ quan có thẩm quyền xem xét, đánh giá, kết luận, kiến nghị xử lý việc chấp hành pháp luật về năng lượng nguyên tử, điều ước quốc tế và quy tắc, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Hoạt động thanh tra phải do thanh tra viên hoặc người có kiến thức chuyên môn thực hiện, có trang thiết bị chuyên dụng, tần suất phù hợp mức độ rủi ro và không trùng lặp với thanh sát hạt nhân. Với nhà máy điện hạt nhân, thanh tra phải bảo đảm an toàn cao nhất, tuân thủ khuyến cáo của IAEA và pháp luật Việt Nam, không làm gián đoạn vận hành trừ khi có nguy cơ ảnh hưởng an toàn. Nội dung thanh tra bao quát thiết kế, xây dựng, vận hành, bảo trì, tháo dỡ; nhiên liệu hạt nhân; an toàn bức xạ; ứng phó sự cố; an ninh hạt nhân; quan trắc môi trường; quản lý chất thải phóng xạ. Thanh tra đột xuất được tiến hành khi có bất thường, nguy cơ sự cố hoặc theo kinh nghiệm quốc tế.
Nguyên văn Điều 59. Thanh tra về an toàn bức xạ và hạt nhân
1. Phạm vi, nguyên tắc hoạt động thanh tra về an toàn bức xạ và hạt nhân được quy định như sau: a) Thanh tra về an toàn bức xạ và hạt nhân là việc xem xét, đánh giá, kết luận, kiến nghị xử lý của cơ quan thanh tra có thẩm quyền đối với việc chấp hành quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử; việc thực hiện điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; việc tuân thủ quy tắc, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử của tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử; b) Hoạt động thanh tra về an toàn bức xạ và hạt nhân phải tuân thủ quy định của pháp luật về thanh tra, pháp luật về năng lượng nguyên tử, đồng thời phải bảo đảm yêu cầu sau: do thanh tra viên, người có kiến thức về an toàn bức xạ và hạt nhân tiến hành; có trang thiết bị chuyên dụng phù hợp với nội dung thanh tra; tần suất thanh tra tương ứng quy mô, loại hình công việc bức xạ, mức độ rủi ro của công việc bức xạ gây ra; không trùng lặp về nội dung, thời gian, đối tượng với hoạt động thanh sát hạt nhân. 76 CÔNG BÁO/Số 975 + 976/Ngày 25-7-2025 2. Yêu cầu về thanh tra đối với nhà máy điện hạt nhân bao gồm: a) Bảo đảm an toàn cao nhất cho con người, môi trường và cấu trúc, hệ thống, bộ phận liên quan đến an toàn, an ninh nhà máy điện hạt nhân; b) Tuân thủ nguyên tắc, yêu cầu của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế và quy định của pháp luật Việt Nam về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân và thanh sát hạt nhân; c) Không làm gián đoạn vận hành của nhà máy điện hạt nhân, trừ trường hợp phát hiện có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn hạt nhân. 3. Nội dung thanh tra đối với nhà máy điện hạt nhân bao gồm: a) Việc tuân thủ quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy trình về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân trong thiết kế, xây dựng, vận hành, bảo trì, tháo dỡ tổ máy điện hạt nhân, nhà máy điện hạt nhân; việc tuân thủ giới hạn vận hành, điều kiện của giấy phép; b) Việc nhập khẩu, xuất khẩu, vận chuyển, sử dụng và lưu giữ nhiên liệu hạt nhân; c) Tình trạng an toàn bức xạ trong nhà máy điện hạt nhân và khu vực xung quanh; d) Tính nguyên vẹn của nhà lò, các cấu trúc, hệ thống và bộ phận liên quan đến an toàn của lò phản ứng; tình trạng hoạt động của trang thiết bị bảo đảm vận hành an toàn lò phản ứng; đ) Thực hiện kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân, bao gồm việc tổ chức diễn tập và khả năng ứng phó khẩn cấp; hệ thống và công tác phòng cháy, chữa cháy; e) Công tác bảo đảm an ninh hạt nhân, phòng, chống khủng bố hạt nhân; việc thực hiện quy định về thanh sát hạt nhân; g) Việc quan trắc phóng xạ môi trường; hồ sơ môi trường, hệ sinh thái, nước, không khí chịu tác động do phát thải phóng xạ, phát thải nhiệt từ nhà máy điện hạt nhân; h) Việc quản lý chất thải phóng xạ, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng; i) Nội dung khác theo quy định của Luật này. 4. Việc thanh tra về an toàn bức xạ và hạt nhân phải tuân thủ chế độ thanh tra theo quy định của pháp luật về thanh tra và phải tiến hành đột xuất trong các trường hợp sau đây: a) Phát hiện bất thường về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân; kết quả giám sát, quan trắc phóng xạ môi trường, kiểm tra kỹ thuật có dấu hiệu bất thường, vượt ngưỡng cho phép hoặc không phù hợp với điều kiện bảo đảm an toàn đã được phê duyệt; b) Phát hiện có nguy cơ xảy ra sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân; có dấu hiệu mất an ninh hạt nhân hoặc sử dụng trái phép vật liệu hạt nhân; c) Theo kinh nghiệm vận hành từ nhà máy điện hạt nhân có công nghệ hoặc điều kiện vận hành tương tự trên thế giới, theo khuyến cáo của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế mà phải tiến hành thanh tra nhằm kịp thời ngăn ngừa sự cố tương tự xảy ra tại Việt Nam. 5. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.