Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 146/2026/NĐ-CP

Điều 8. Áp dụng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp

Căn cứ: Điều 8, 146/2026/NĐ-CP — Nghị định 146/2026/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp

Tóm tắt

Điều 8 quy định nguyên tắc áp dụng xử phạt khi hành vi vi phạm liên quan đến nhiều loại rừng, trạng thái rừng, loại lâm sản, cũng như khi đối tượng vi phạm thuộc các danh mục nguy cấp, quý, hiếm, CITES hoặc được ưu tiên bảo vệ. Điều luật còn hướng dẫn xử lý tang vật, tạm giữ, trách nhiệm của chủ rừng và người thi hành công vụ, và biện pháp khắc phục hậu quả đối với rừng bị phá hoặc cháy.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Hành vi vi phạm đối với loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ áp dụng xử phạt như Nhóm IA (gỗ, thực vật rừng ngoài gỗ).
  • ▸Hành vi vi phạm đối với loài Phụ lục I CITES áp dụng xử phạt như Nhóm I; Phụ lục II CITES như Nhóm II, trừ trường hợp loài đó đồng thời thuộc Nhóm I.
  • ▸Loài thủy sản thuộc Phụ lục CITES (trừ lưỡng cư) xử phạt theo quy định về thủy sản của Chính phủ.
  • ▸Động vật rừng thuộc IB, IIB hoặc Phụ lục I, II CITES nhưng thuộc danh mục ưu tiên bảo vệ thì xử lý như loài ưu tiên bảo vệ; động vật Phụ lục III CITES xử phạt như động vật rừng thông thường.
  • ▸Một hành vi gây thiệt hại nhiều loại rừng/trạng thái rừng/nhiều loại lâm sản: xác định tiền phạt theo từng loại, từng trạng thái, từng loại lâm sản.
  • ▸Rừng đã quy hoạch chuyển mục đích/loại rừng nhưng chưa có quyết định chuyển: xử phạt theo loại rừng tương ứng trước khi quy hoạch.
  • ▸Chủ rừng phát hiện vi phạm phải lập biên bản, bảo vệ hiện trường, bảo quản tang vật, báo cáo và bàn giao trong 02 ngày làm việc; lâm sản do chủ rừng tự bỏ vốn trồng được trả lại sau xác minh.

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm lẫn giữa Nhóm IA và Nhóm I; giữa Phụ lục I và Phụ lục II CITES; giữa ưu tiên bảo vệ với nguy cấp, quý, hiếm thông thường.
  • Bỏ qua ngoại lệ: loài Phụ lục II CITES đồng thời thuộc Nhóm I thì không áp dụng như Nhóm II.
  • Nhầm thời hạn bàn giao 02 ngày làm việc với 02 ngày thường hoặc 03 ngày.
  • Cho rằng mọi trường hợp tạm giữ tang vật đều phải niêm phong, trong khi Điều 8 có ngoại lệ.

Giải thích

Điều 8 hướng dẫn cách áp dụng xử phạt hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp khi hành vi vi phạm liên quan đến các đối tượng đặc biệt. Nếu vi phạm đối với gỗ hoặc thực vật rừng ngoài gỗ thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ thì áp dụng mức xử phạt như Nhóm IA. Các loài thuộc Phụ lục I CITES áp dụng như Nhóm I; Phụ lục II CITES áp dụng như Nhóm II, trừ khi loài đó cũng thuộc Nhóm I. Loài thủy sản thuộc CITES (trừ lưỡng cư) xử phạt theo quy định thủy sản. Động vật rừng thuộc IB, IIB hoặc Phụ lục I, II CITES nhưng thuộc danh mục ưu tiên bảo vệ thì xử lý như loài ưu tiên bảo vệ; Phụ lục III CITES xử phạt như động vật rừng thông thường. Khi một hành vi gây thiệt hại nhiều loại rừng, nhiều trạng thái rừng hoặc nhiều loại lâm sản, tiền phạt được xác định theo từng loại. Rừng đã quy hoạch chuyển mục đích hoặc chuyển loại nhưng chưa có quyết định thì xử phạt theo loại rừng trước khi quy hoạch. Điều 8 cũng quy định trách nhiệm của chủ rừng khi phát hiện vi phạm, việc tạm giữ tang vật, trưng cầu giám định và biện pháp khắc phục hậu quả đối với rừng tự nhiên bị phá hoặc cháy.
Nguyên văn Điều 8. Áp dụng xử phạt vi phạm hành chính
1. Hành vi vi phạm hành chính đối với gỗ, thực vật rừng ngoài gỗ thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ thì áp dụng xử phạt hành vi vi phạm như đối với gỗ, thực vật rừng ngoài gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA. 2. Hành vi vi phạm hành chính đối với các loài thuộc Phụ lục I CITES thì áp dụng xử phạt hành vi vi phạm như đối với thực vật rừng, động vật rừng thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm I. Hành vi vi phạm hành chính đối với các loài thuộc Phụ lục II CITES thì áp dụng xử phạt hành vi vi phạm như đối với thực vật rừng, động vật rừng thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm II; trừ trường hợp loài đó đồng thời thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm I. Hành vi vi phạm hành chính đối với các loài thủy sản thuộc Phụ lục CITES thực hiện theo quy định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, trừ loài lưỡng cư. 3. Hành vi vi phạm đối với động vật rừng thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB, IIB hoặc động vật hoang dã nguy cấp thuộc Phụ lục I, II CITES nhưng thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ thì áp dụng xử lý như động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. 4. Hành vi vi phạm hành chính đối với động vật thuộc Phụ lục III CITES thì áp dụng xử phạt như đối với động vật rừng thông thường. 5. Hành vi vi phạm thuộc vụ việc do cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự thụ lý, giải quyết chuyển đến để xử phạt hành chính theo quy định tại khoản 3 Điều 62 hoặc Điều 63 Luật Xử lý vi phạm hành chính thì căn cứ tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ để áp dụng khung tiền phạt, hình thức phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng với hành vi vi phạm đó để xử phạt. Trường hợp hành vi vi phạm hành chính gây hậu quả vượt quá mức hậu quả quy định tại khung tiền phạt cao nhất đối với hành vi vi phạm đó thì áp dụng mức tiền phạt cao nhất của khung tiền phạt cao nhất, hình thức phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng với khung phạt đó để xử phạt. Trường hợp tang vật vi phạm là động vật, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống, sản phẩm của động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ thì áp dụng xử phạt như động vật rừng thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB. 6. Trường hợp một hành vi vi phạm hành chính gây thiệt hại nhiều loại rừng: rừng sản xuất, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng hoặc gây thiệt hại nhiều trạng thái rừng hoặc tang vật vi phạm gồm nhiều loại lâm sản khác nhau nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì xác định tiền phạt của hành vi vi phạm theo từng loại rừng hoặc từng trạng thái rừng hoặc từng loại lâm sản. 7. Hành vi vi phạm đối với rừng đã quy hoạch cho mục đích khác, nhưng chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng thì áp dụng xử phạt theo quy định đối với loại rừng tương ứng trước khi quy hoạch cho mục đích khác. 8. Hành vi vi phạm hành chính trên diện tích rừng được quy hoạch sang loại rừng khác nhưng chưa có quyết định chuyển loại rừng của cấp có thẩm quyền theo quy định pháp luật thì áp dụng xử phạt như đối với loại rừng tương ứng trước khi quy hoạch sang loại rừng khác. 9. Hành vi vi phạm đối với rừng chưa có trữ lượng thì áp dụng xử phạt như đối với rừng khoanh nuôi tái sinh tự nhiên thuộc rừng chưa có trữ lượng, trừ trường hợp diện tích vi phạm vượt mức tối đa quy định tại Điều 20 và Điều 23 Nghị định này. 10. Hành vi vi phạm do chủ rừng phát hiện trên diện tích rừng được giao, cho thuê, chủ rừng lập Biên bản làm việc, bảo vệ hiện trường, bảo quản tang vật, báo cáo và bàn giao trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày phát hiện vi phạm cho cơ quan, người có thẩm quyền, đồng thời phối hợp với cơ quan, người có thẩm quyền để xử phạt hành vi vi phạm theo quy định. Đối với lâm sản do chủ rừng tự bỏ vốn đầu tư để trồng thì sau khi xác minh, cơ quan có thẩm quyền trả lại cho chủ rừng. 11. Đối với tang vật, phương tiện đang bị tạm giữ do bị chiếm đoạt, sử dụng trái phép để vi phạm hành chính thuộc trường hợp bị tịch thu thì áp dụng xử lý theo quy định tại khoản 1 Điều 126 Luật Xử lý vi phạm hành chính. 12. Người thi hành công vụ, nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng, bảo đảm chấp hành pháp luật về lâm nghiệp có trách nhiệm xác định phạm vi, ranh giới, diện tích rừng, loại rừng hoặc diện tích có cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng bị tác động, bị thiệt hại để ghi vào biên bản vi phạm hành chính. Trong quá trình xem xét, ra quyết định xử phạt, người có thẩm quyền xử phạt có thể trưng cầu giám định. Việc trưng cầu giám định được thực hiện theo quy định pháp luật về giám định. 13. Khi thực hiện tạm giữ tang vật vi phạm, người có thẩm quyền không phải niêm phong theo quy định pháp luật các trường hợp sau: a) Gỗ, thực vật ngoài gỗ dạng rời như mùn cưa, dăm gỗ, vỏ cây, vụn gỗ không được chứa đựng trong các thùng, hộp, khoang kín; b) Gỗ, thực vật ngoài gỗ được cất giữ hoặc đóng gói cùng động vật rừng, thực vật rừng sống. 14. Trường hợp khai thác rừng thuộc đối tượng phải phê duyệt phương án trước khi khai thác, việc xác định và áp dụng xử phạt vi phạm hành chính thực hiện theo nguyên tắc sau đây: a) Tổ chức, cá nhân khai thác khi chưa được phê duyệt phương án thì áp dụng xử phạt như quy định tại Điều 15 hoặc Điều 16 Nghị định này; b) Trường hợp đã được phê duyệt phương án khai thác nhưng tổ chức, cá nhân khai thác ngoài diện tích được phê duyệt thì áp dụng xử phạt đối với phần diện tích khai thác ngoài diện tích phê duyệt theo quy định tại Điều 15 hoặc Điều 16 Nghị định này. 15. Hành vi vi phạm trên diện tích rừng chưa có quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác thì xem xét, xử phạt như đối với các hành vi tương ứng quy định tại Chương II Nghị định này. 16. Hành vi vi phạm quy định tại Điều 20 và Điều 23 Nghị định này nhưng không xác định được đối tượng vi phạm hành chính thì thực hiện biện pháp khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên hoặc khoanh nuôi xúc tiến tái sinh có trồng bổ sung hoặc trồng lại rừng để khôi phục rừng. Chủ rừng có diện tích rừng bị thiệt hại hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã đối với diện tích rừng Nhà nước chưa giao, chưa cho thuê, chịu trách nhiệm phối hợp với cơ quan của người có thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả để khôi phục rừng. 17. Trường hợp phá rừng tự nhiên hoặc vi phạm các quy định pháp luật về phòng cháy và chữa cháy rừng gây cháy rừng tự nhiên: tổ chức, cá nhân phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm a khoản 3 Điều 4 Nghị định này, trồng bằng loài cây bản địa, phù hợp với quy hoạch lâm nghiệp của địa phương.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.