Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 85/2025/TT-BNNMT

Điều 10. Khai thác mẫu vật loài nguy cấp, quý, hiếm từ tự nhiên

Căn cứ: Điều 10, 85/2025/TT-BNNMT — Thông tư 85/2025/TT-BNNMT Quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm, loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp

Tóm tắt

Điều 10 quy định các trường hợp được khai thác mẫu vật loài nguy cấp, quý, hiếm từ tự nhiên, bao gồm phục vụ nghiên cứu khoa học, đối ngoại và khai thác tận dụng, tận thu. Đối với loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, hoạt động khai thác phải đáp ứng nhiều yêu cầu nghiêm ngặt và thực hiện theo trình tự, thủ tục cụ thể.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Các trường hợp khai thác: phục vụ dự án, đề tài nghiên cứu khoa học cấp quốc gia, cấp bộ, cấp tỉnh đã được phê duyệt; phục vụ công tác đối ngoại theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ; khai thác tận dụng, tận thu được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật về lâm nghiệp.
  • ▸Khai thác loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ phải đảm bảo các yêu cầu: phương án khai thác được Cơ quan khoa học CITES Việt Nam xác nhận không ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của loài; địa điểm khai thác phải được xác định; thời điểm khai thác không ảnh hưởng đến sinh sản, di cư, sinh cảnh, khả năng tái tạo và phục hồi quần thể; phương pháp khai thác không gây tổn hại; số lượng khai thác ở mức tối thiểu.
  • ▸Hồ sơ đề nghị khai thác đối với trường hợp phục vụ nghiên cứu khoa học hoặc đối ngoại gồm: bản chính đề nghị khai thác (Mẫu số 06), bản chính phương án khai thác (Mẫu số 07), văn bản chấp thuận của chủ rừng/tổ chức/cá nhân được giao quản lý đất, rừng, mặt nước, bản sao quyết định phê duyệt đề tài, dự án (nếu có), bản sao quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tặng, cho mẫu vật (nếu khai thác phục vụ đối ngoại), văn bản xác nhận của Cơ quan khoa học CITES Việt Nam.
  • ▸Trình tự, thủ tục: tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ đến Sở Nông nghiệp và Môi trường; Sở kiểm tra, tiếp nhận; trong 08 ngày làm việc hoàn thành thẩm định, trình Chủ tịch UBND cấp tỉnh; Chủ tịch UBND cấp tỉnh ban hành Quyết định phê duyệt Phương án khai thác trong 03 ngày làm việc.
  • ▸Trước khi khai thác, tổ chức, cá nhân gửi Quyết định phê duyệt Phương án khai thác đến cơ quan kiểm lâm sở tại hoặc cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản cấp tỉnh và UBND cấp xã; sau khi hoàn thành khai thác, trong 05 ngày làm việc gửi bản chính Bảng kê lâm sản hoặc văn bản xác nhận nguồn gốc thủy sản để xác nhận.
  • ▸Khai thác tận dụng, tận thu: đối tượng, điều kiện theo quy định của Chính phủ; hồ sơ, trình tự, thủ tục như đối với loài thông thường; xử lý lâm sản, thủy sản là tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân.

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm lẫn giữa các trường hợp khai thác: chỉ có 3 trường hợp được quy định tại khoản 1, không bao gồm các mục đích thương mại hay cá nhân.
  • Đối với loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, cần có xác nhận của Cơ quan khoa học CITES Việt Nam về việc khai thác không ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của loài.
  • Thời hạn thẩm định của Sở Nông nghiệp và Môi trường là 08 ngày làm việc, còn Chủ tịch UBND cấp tỉnh là 03 ngày làm việc.

Giải thích

Điều 10 Thông tư 85/2025/TT-BNNMT quy định về khai thác mẫu vật loài nguy cấp, quý, hiếm từ tự nhiên. Theo đó, chỉ được khai thác trong ba trường hợp: phục vụ dự án, đề tài nghiên cứu khoa học cấp quốc gia, cấp bộ, cấp tỉnh đã được phê duyệt; phục vụ công tác đối ngoại theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ; và khai thác tận dụng, tận thu được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật về lâm nghiệp. Đối với loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, việc khai thác phải đáp ứng các yêu cầu khắt khe: phương án khai thác phải được Cơ quan khoa học CITES Việt Nam xác nhận không ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của loài; địa điểm, thời điểm, phương pháp và số lượng khai thác phải được xác định cụ thể, bảo đảm không gây tổn hại và không làm suy giảm quần thể. Hồ sơ đề nghị khai thác bao gồm nhiều giấy tờ như đề nghị khai thác, phương án khai thác, văn bản chấp thuận của chủ rừng, quyết định phê duyệt đề tài/dự án, quyết định của Thủ tướng Chính phủ (nếu khai thác đối ngoại), và văn bản xác nhận của Cơ quan khoa học CITES Việt Nam. Trình tự thực hiện: tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ đến Sở Nông nghiệp và Môi trường; Sở thẩm định trong 08 ngày làm việc và trình Chủ tịch UBND cấp tỉnh; Chủ tịch UBND cấp tỉnh ban hành quyết định phê duyệt trong 03 ngày làm việc. Trước khi khai thác, phải gửi quyết định phê duyệt đến cơ quan kiểm lâm sở tại hoặc cơ quan quản lý thủy sản cấp tỉnh và UBND cấp xã; sau khi hoàn thành, trong 05 ngày làm việc phải gửi bảng kê lâm sản hoặc văn bản xác nhận nguồn gốc thủy sản để xác nhận. Trường hợp khai thác tận dụng, tận thu thực hiện theo quy định của Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Nguyên văn Điều 10. Khai thác mẫu vật loài nguy cấp, quý, hiếm từ tự nhiên
1. Các trường hợp khai thác mẫu vật loài nguy cấp, quý, hiếm từ tự nhiên gồm: a) Phục vụ các dự án, đề tài nghiên cứu khoa học cấp quốc gia, cấp bộ, cấp tỉnh đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật; b) Phục vụ công tác đối ngoại theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ; c) Khai thác tận dụng, tận thu được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật về lâm nghiệp. 2. Hoạt động khai thác loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ phải đảm bảo theo quy định điểm a và điểm b khoản 1 Điều này và các yêu cầu sau: a) Phương án khai thác được Cơ quan khoa học CITES Việt Nam xác nhận việc khai thác loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ không ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của loài đó trong tự nhiên; b) Địa điểm khai thác phải được xác định, có thông tin về tình trạng quần thể, sinh cảnh tại khu vực khai thác; c) Thời điểm khai thác không được ảnh hưởng tới việc sinh sản, di cư, sinh cảnh sống của loài, khả năng tái tạo và phục hồi quần thể của loài; d) Phương pháp khai thác không gây tổn hại đến các cá thể khác, sinh cảnh hoặc cấu trúc quần thể tự nhiên; đ) Số lượng khai thác phải ở mức tối thiểu, được xác định trên cơ sở kết quả khảo sát thực địa, bảo đảm không làm suy giảm khả năng tồn tại của quần thể ngoài tự nhiên. 3. Hồ sơ đề nghị khai thác đối với trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều này: a) Bản chính đề nghị khai thác theo Mẫu số 06 Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư này; b) Bản chính phương án khai thác theo Mẫu số 07 Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư này; c) Bản chính văn bản chấp thuận cho khai thác của chủ rừng, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân được giao quản lý, sử dụng đất, rừng, mặt nước nơi thực hiện hoạt động khai thác; d) Bản sao Quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc phê duyệt đề tài, dự án, nhiệm vụ khoa học trong trường hợp khai thác để tạo nguồn giống gốc phục vụ nuôi sinh sản, trồng cấy nhân tạo hoặc thu thập mẫu vật theo nhiệm vụ khoa học, công nghệ; đ) Bản sao Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc tặng, cho mẫu vật các loài nguy cấp, quý, hiếm trong trường hợp khai thác phục vụ công tác đối ngoại; e) Văn bản xác nhận của Cơ quan khoa học CITES Việt Nam về việc khai thác loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ không ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của loài đó trong tự nhiên. 4. Trình tự, thủ tục thực hiện đối với trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều này: a) Tổ chức, cá nhân nộp 01 bộ hồ sơ quy định tại khoản 3 Điều này đến Sở Nông nghiệp và Môi trường nơi thực hiện hoạt động khai thác theo cách thức trực tiếp hoặc qua môi trường điện tử hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích, dịch vụ bưu chính; b) Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra và tiếp nhận ngay khi hồ sơ đảm bảo tính đầy đủ và hợp lệ đối với hồ sơ nộp trực tiếp; kiểm tra và tiếp nhận trong 01 ngày làm việc đối với hồ sơ nộp qua môi trường điện tử hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích, dịch vụ bưu chính, trường hợp thành phần hồ sơ không đầy đủ hoặc không hợp lệ thì trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do; c) Trong thời hạn 08 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Sở Nông nghiệp và Môi trường hoàn thành thẩm định, trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, ban hành Quyết định phê duyệt Phương án khai thác; d) Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ trình của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, ban hành Quyết định phê duyệt Phương án khai thác theo Mẫu số 08 Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư này; trường hợp không phê duyệt Phương án khai thác, thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do. 5. Trước khi khai thác, tổ chức, cá nhân gửi Quyết định phê duyệt Phương án khai thác đến cơ quan kiểm lâm sở tại hoặc cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp xã để theo dõi. Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày hoàn thành khai thác, tổ chức, cá nhân gửi bản chính Bảng kê lâm sản đến cơ quan Kiểm lâm sở tại hoặc văn bản xác nhận nguồn gốc thủy sản đến cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản để xác nhận theo quy định. 6. Trường hợp khai thác tận dụng, tận thu quy định tại điểm c khoản 1 Điều này: Đối tượng, điều kiện khai thác thực hiện theo quy định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Lâm nghiệp; thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục khai thác thực hiện như đối với loài thông thường theo quy định của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về quản lý lâm sản; xử lý lâm sản, thủy sản là tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.