Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 59/2025/TT-BKHCN

Điều 24. Yêu cầu an toàn đối với thiết bị X-quang chẩn đoán dùng trong y tế

Căn cứ: Điều 24, 59/2025/TT-BKHCN — Thông tư 59/2025/TT-BKHCN Quy định về bảo đảm an toàn bức xạ và ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân

Tóm tắt

Điều 24 quy định các yêu cầu bổ sung về che chắn, hiển thị thông số, kiểm soát phát tia và khoảng cách an toàn đối với thiết bị X-quang chẩn đoán y tế, ngoài các yêu cầu chung tại Điều 23. Trọng tâm là bảo vệ người bệnh và nhân viên khỏi bức xạ không cần thiết.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Mức bức xạ rò của đầu bóng phát tia X ≤ 1 mGy/giờ tại khoảng cách 1 mét, lấy trung bình trên diện tích ≤ 100 cm².
  • ▸Giá trị lọc cố định (mm Al) phải ghi rõ trên vỏ hộp chứa bóng.
  • ▸Có hệ kiểm tra kích thước chùm tia bằng nguồn sáng, trừ X-quang chụp răng dùng phim đặt sau huyệt ổ răng và X-quang chụp vú.
  • ▸Thông số kV, mA, s hoặc mAs phải hiển thị trên tủ điều khiển khi đặt chế độ và khi chụp.
  • ▸Thiết bị có chế độ chụp phải tự chấm dứt phát tia khi đạt giá trị đặt trước.
  • ▸Thiết bị có chế độ chiếu, chụp phải có AEC hoặc công tắc bấm - giữ, ngừng phát tia khi thả công tắc.
  • ▸Thiết bị X-quang di động phải có cáp đủ dài để khoảng cách người vận hành – bóng phát tối thiểu 2 mét; thiết bị bức xạ khác tối thiểu 3 mét.
  • ▸Thiết bị X-quang tăng sáng truyền hình can thiệp phải có tấm che chắn cao su chì tại bàn bệnh nhân và hệ che chắn treo trần, chiều dày che chắn ≥ 0,5 mm chì tương đương.

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm khoảng cách an toàn 2 mét cho thiết bị X-quang di động và 3 mét cho thiết bị bức xạ khác.
  • Bỏ qua ngoại lệ về hệ kiểm tra kích thước chùm tia bằng nguồn sáng đối với X-quang chụp răng (phim đặt sau huyệt ổ răng) và X-quang chụp vú.

Giải thích

Điều 24 Thông tư 59/2025/TT-BKHCN quy định chi tiết các yêu cầu an toàn cho thiết bị X-quang chẩn đoán y tế. Trước hết, mức bức xạ rò của đầu bóng phát tia X không được vượt quá 1 mGy/giờ tại khoảng cách 1 mét, lấy trung bình trên diện tích không quá 100 cm². Giá trị lọc cố định phải ghi rõ trên vỏ hộp chứa bóng. Thiết bị phải có hệ kiểm tra kích thước chùm tia bằng nguồn sáng, trừ hai trường hợp đặc biệt. Các thông số kV, mA, s hoặc mAs phải hiển thị trên tủ điều khiển. Về kiểm soát phát tia, thiết bị chụp phải tự ngắt khi đạt giá trị đặt trước; thiết bị chiếu/chụp phải có AEC hoặc công tắc bấm - giữ. Thiết bị di động phải có cáp đủ dài để người vận hành cách bóng phát ít nhất 2 mét (3 mét với thiết bị bức xạ khác). Cuối cùng, thiết bị tăng sáng truyền hình can thiệp phải có tấm che chắn cao su chì tại bàn bệnh nhân và hệ treo trần, dày ít nhất 0,5 mm chì tương đương.
Nguyên văn Điều 24. Yêu cầu an toàn đối với thiết bị X-quang chẩn đoán dùng trong y tế
Thiết bị X-quang chẩn đoán dùng trong y tế ngoài việc thực hiện các yêu cầu theo quy định tại Điều 23 Thông tư này phải bảo đảm các yêu cầu sau: 1. Mức bức xạ rò của đầu bóng phát tia X không vượt quá 1 mGy/giờ tại khoảng cách 1 mét từ vỏ đầu bóng phát tia X lấy trung bình trên diện tích không vượt quá 100 cm2 cho mọi chế độ làm việc của thiết bị được nhà sản xuất khuyến cáo; 2. Giá trị lọc cố định của hệ đầu bóng phát X-quang trong đơn vị milimét nhôm tương đương (mm Al) phải ghi rõ trên vỏ hộp chứa bóng; 3. Có hệ kiểm tra kích thước chùm tia bằng nguồn sáng, trừ thiết bị X-quang chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng và thiết bị X-quang chụp vú; 4. Các thông số điện áp phát (kV), dòng bóng phát (mA), thời gian phát tia (s) hoặc hàm số phát tia (mAs) phải được hiển thị trên tủ điều khiển khi đặt chế độ làm việc và khi chụp; 5. Đối với thiết bị X-quang có chế độ chụp, việc phát tia phải được chấm dứt sau khi đạt được giá trị đặt trước như: thời gian hoặc giá trị mAs hoặc giá trị liều chiếu xa; 6. Đối với thiết bị X-quang có chế độ chiếu, chụp phải có bộ kiểm soát chế độ phát tia tự động (AEC) hoặc công tắc điều khiển phát tia dạng bấm và giữ, bảo đảm thiết bị chỉ phát tia nếu công tắc được bấm, giữ chặt và ngừng phát tia khi thả công tắc; 7. Thiết bị X-quang di động phải có cáp nối đủ dài để bảo đảm khoảng cách giữa người vận hành thiết bị và bóng phát tối thiểu 2 mét. Đối với thiết bị bức xạ khác, khoảng cách này tối thiểu là 3 mét; 8. Thiết bị X-quang tăng sáng truyền hình dùng trong can thiệp phải có các tấm che chắn cao su chì lắp tại bàn người bệnh để che chắn các tia bức xạ ảnh hưởng đến nhân viên và hệ che chắn treo trên trần để sử dụng cho mục đích bảo vệ mắt và tuyến giáp của nhân viên khi theo dõi người bệnh. Các tấm che chắn cao su chì phải bảo đảm có chiều dày che chắn không nhỏ hơn 0,5 milimét chì tương đương.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.