Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 71/2026/NĐ-CP

Điều 3. Hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

Căn cứ: Điều 3, 71/2026/NĐ-CP — Nghị định 71/2026/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

Tóm tắt

Điều 3 quy định các hình thức xử phạt chính (cảnh cáo, phạt tiền), hình thức xử phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép/đình chỉ hoạt động, tịch thu tang vật phương tiện, trục xuất) và rất nhiều biện pháp khắc phục hậu quả đặc thù cho lĩnh vực năng lượng nguyên tử. Điều luật cũng nêu nguyên tắc thi hành, cách xác định số lợi bất hợp pháp và trách nhiệm của người có thẩm quyền xử phạt.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Hình thức xử phạt chính: cảnh cáo hoặc phạt tiền (mỗi hành vi chỉ chịu một trong hai).
  • ▸Hình thức xử phạt bổ sung: tước quyền sử dụng giấy phép/giấy đăng ký hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật, phương tiện; trục xuất.
  • ▸Biện pháp khắc phục hậu quả ngoài các biện pháp chung của Luật Xử lý vi phạm hành chính còn có nhiều biện pháp đặc thù như buộc bảo đảm an toàn bức xạ/hạt nhân, thu hồi chất phóng xạ, tẩy xạ, kiểm định thiết bị, tìm kiếm thu hồi nguồn phóng xạ/vật liệu hạt nhân, trả lại vật liệu bị chiếm đoạt, cung cấp thông tin dữ liệu, sửa chữa/phá dỡ công trình, giám sát phóng xạ môi trường, khám sức khỏe.
  • ▸Khi giấy phép có nhiều nguồn phóng xạ/thiết bị bức xạ/thiết bị chiếu xạ, việc tước quyền sử dụng giấy phép chỉ áp dụng đối với nguồn/thiết bị được dùng để thực hiện hành vi vi phạm.
  • ▸Số lợi bất hợp pháp do sử dụng sai mục đích khoản kinh phí dành cho chấm dứt hoạt động nhà máy điện hạt nhân/lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu là toàn bộ giá trị khoản kinh phí đã sử dụng không đúng mục đích.
  • ▸Người có thẩm quyền xử phạt khi áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả phải ghi trong quyết định xử phạt và có trách nhiệm tổ chức giám sát việc thực hiện.
  • ▸Nếu tổ chức, cá nhân không tự nguyện chấp hành hoặc không hoàn trả kinh phí, sẽ bị cưỡng chế thi hành; chi phí cưỡng chế và chi phí khắc phục hậu quả do đối tượng vi phạm chi trả.

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm hình thức xử phạt chính (cảnh cáo, phạt tiền) với hình thức xử phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, tịch thu, trục xuất).
  • Tưởng rằng mọi trường hợp tước quyền sử dụng giấy phép đều tước toàn bộ giấy phép, trong khi với giấy phép có nhiều nguồn/thiết bị thì chỉ áp dụng đối với nguồn/thiết bị dùng để vi phạm.
  • Bỏ sót các biện pháp khắc phục hậu quả đặc thù trong năng lượng nguyên tử (tẩy xạ, kiểm định thiết bị, thu hồi vật liệu hạt nhân, giám sát phóng xạ môi trường…).

Giải thích

Điều 3 Nghị định 71/2026/NĐ-CP có hai phần chính: hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả. Về xử phạt chính, mỗi hành vi vi phạm chỉ bị áp dụng một trong hai hình thức là cảnh cáo hoặc phạt tiền. Ngoài ra, tùy tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức/cá nhân còn có thể bị xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép tiến hành công việc bức xạ, giấy phép xây dựng nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu, giấy đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật, phương tiện; trục xuất. Về khắc phục hậu quả, ngoài các biện pháp chung của Luật Xử lý vi phạm hành chính, Nghị định bổ sung nhiều biện pháp đặc thù như buộc bảo đảm an toàn bức xạ/hạt nhân, khám và theo dõi sức khỏe nhân viên bị chiếu xạ quá liều, thu hồi chất phóng xạ/chất thải phóng xạ, tẩy xạ khu vực nhiễm bẩn, kiểm định thiết bị X-quang/xạ trị/hạt nhân, tìm kiếm thu hồi vật liệu phóng xạ/nguồn phóng xạ/vật liệu hạt nhân bị thất lạc hoặc chiếm đoạt, cung cấp dữ liệu, sửa chữa hoặc phá dỡ công trình không an toàn, giám sát phóng xạ môi trường, khám sức khỏe cho người lao động và người dân… Điều luật cũng lưu ý việc tước giấy phép đối với cơ sở có nhiều nguồn/thiết bị chỉ áp dụng cho nguồn/thiết bị dùng để vi phạm; đồng thời quy định trách nhiệm ghi trong quyết định, giám sát thực hiện và cưỡng chế nếu không tự nguyện chấp hành.
Nguyên văn Điều 3. Hình thức xử phạt vi phạm hành chính, biện pháp khắc phục
hậu quả; việc thi hành các hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử 1. Đối với mỗi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, tổ chức, cá nhân vi phạm phải chịu một trong các hình thức xử phạt chính sau đây: a) Cảnh cáo; b) Phạt tiền. 2. Căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung sau đây: a) Tước quyền sử dụng giấy phép tiến hành công việc bức xạ; giấy phép xây dựng nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu; giấy đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; b) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; c) Trục xuất. 3. Ngoài các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm a, điểm c, điểm d, điểm e, điểm h và điểm i khoản 1 Điều 28 Luật Xử lý vi phạm hành chính, Nghị định này quy định các biện pháp khắc phục hậu quả khác áp dụng đối với hành vi quy định tại Chương II, bao gồm: a) Buộc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn bức xạ, an ninh nguồn phóng xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân; b) Buộc tổ chức khám và theo dõi sức khỏe đối với nhân viên có kết quả liều chiếu xạ vượt quá giới hạn liều; c) Buộc thu hồi chất phóng xạ, vật thể bị nhiễm bẩn phóng xạ, chất thải phóng xạ để quản lý bảo đảm an toàn, an ninh; d) Buộc tẩy xạ khu vực bị nhiễm bẩn phóng xạ để đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường; đ) Buộc kiểm định thiết bị X-quang chẩn đoán y tế, thiết bị xạ trị, thiết bị hạt nhân; e) Buộc tìm kiếm, thu hồi vật liệu phóng xạ bị thất lạc, bị rơi vãi để quản lý bảo đảm an toàn, an ninh; g) Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất vật liệu phóng xạ, hàng hóa tiêu dùng đã chiếu xạ, thiết bị hạt nhân, chất thải phóng xạ; h) Buộc tìm kiếm, thu hồi nguồn phóng xạ để quản lý bảo đảm an toàn, an ninh; i) Buộc thực hiện các biện pháp hạn chế tối đa tác động xấu đến môi trường; k) Buộc tìm kiếm, thu hồi vật liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng, thiết bị hạt nhân để quản lý bảo đảm an toàn, an ninh; l) Buộc trả lại vật liệu, nhiên liệu hạt nhân hoặc thiết bị hạt nhân bị chiếm đoạt; m) Buộc cung cấp, cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin, dữ liệu khảo sát, đánh giá địa điểm; n) Buộc thu hồi kết quả dịch vụ đã cung cấp; o) Buộc cung cấp, cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin, dữ liệu; p) Buộc sửa chữa, cải tạo, thay thế các cấu trúc, hệ thống, bộ phận không phù hợp với thiết kế hoặc không bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân; q) Buộc thực hiện kiểm tra, thử nghiệm và đánh giá an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân; r) Buộc phá dỡ một phần hoặc toàn bộ cấu trúc, hệ thống, bộ phận vi phạm trong trường hợp không thể thực hiện biện pháp khắc phục; s) Buộc thực hiện giám sát phóng xạ môi trường trong khu vực chịu ảnh hưởng và báo cáo kết quả giám sát tới cơ quan nhà nước có thẩm quyền; t) Buộc tổ chức khám sức khỏe cho người lao động và người dân trong khu vực chịu ảnh hưởng của sự cố; u) Buộc nhập dữ liệu liều chiếu xạ nghề nghiệp, cập nhật thông tin về hoạt động đào tạo, danh sách giảng viên, học viên, số lượng học viên, loại hình giấy chứng nhận đào tạo. 4. Việc thi hành các hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả: a) Thủ tục xử phạt, việc thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính thực hiện theo quy định tại Mục 1, Mục 2 Chương III Phần thứ hai của Luật Xử lý vi phạm hành chính và các Điều 16, Điều 19, Điều 20 và Điều 22 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP ngày 23 tháng 12 năm 2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính, được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định số 68/2025/NĐ-CP ngày 18 tháng 3 năm 2025 của Chính phủ và Nghị định số 190/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ; b) Biên bản, tài liệu, văn bản hoặc giấy tờ liên quan khác ghi nhận việc thi hành hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả phải có trong hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 57 Luật Xử lý vi phạm hành chính; c) Trường hợp giấy phép tiến hành công việc bức xạ được cấp cho cơ sở mà giấy phép có nhiều nguồn phóng xạ, thiết bị bức xạ, thiết bị chiếu xạ thì việc áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng giấy phép được áp dụng đối với nguồn phóng xạ, thiết bị bức xạ, thiết bị chiếu xạ mà cơ sở sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm; d) Việc thi hành các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại Nghị định này, tương ứng với các biện pháp quy định tại điểm a, điểm c, điểm d, điểm e, điểm h và điểm i khoản 1 Điều 28 Luật Xử lý vi phạm hành chính, được thực hiện theo quy định tại Điều 29, Điều 31, Điều 32, Điều 34, Điều 36 và Điều 37 của Luật Xử lý vi phạm hành chính; đ) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm m, điểm o, điểm u khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm phải tiến hành một hoặc các nội dung gồm: cung cấp và cập nhật thông tin, dữ liệu có liên quan đầy đủ, chính xác, đúng thời hạn theo quy định; e) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm a khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm phải xây dựng và triển khai ngay các biện pháp kỹ thuật, tổ chức, quản lý nhằm bảo đảm an toàn, an ninh theo quy định; g) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm b, điểm t khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm phải tổ chức khám sức khỏe, theo dõi y tế cho người lao động, người dân tại cơ sở y tế đủ điều kiện theo quy định; h) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm c khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm phải thu hồi, quản lý và lưu giữ các chất phóng xạ, vật thể nhiễm bẩn phóng xạ bảo đảm an toàn, an ninh theo quy định; i) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm d khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm phải thực hiện biện pháp kỹ thuật phù hợp nhằm bảo đảm khu vực nhiễm bẩn phóng xạ được tẩy xạ đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường theo quy định; k) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm đ khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân vi phạm phải thực hiện kiểm định thiết bị tại tổ chức kiểm định đủ điều kiện và chỉ được tiếp tục sử dụng khi kết quả kiểm định đạt yêu cầu theo quy định; l) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm e, điểm h, điểm k khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân vi phạm phải tổ chức tìm kiếm, thu hồi vật liệu phóng xạ bị thất lạc, bị rơi vãi, nguồn phóng xạ, vật liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng, thiết bị hạt nhân để quản lý bảo đảm an toàn, an ninh theo quy định; m) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm i khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân vi phạm phải triển khai các biện pháp kỹ thuật, quản lý để ngăn chặn, giảm thiểu tác động đến môi trường theo quy định; n) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm l khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân vi phạm phải hoàn trả đầy đủ, nguyên trạng vật liệu, nhiên liệu hạt nhân hoặc thiết bị hạt nhân bị chiếm đoạt theo quy định; o) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm n khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân vi phạm phải thu hồi, hủy bỏ hoặc điều chỉnh kết quả dịch vụ không bảo đảm yêu cầu theo quy định; p) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm p, điểm r khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân vi phạm phải sửa chữa, cải tạo, thay thế hoặc phá dỡ phần hoặc toàn bộ cấu trúc, hệ thống, bộ phận không phù hợp để bảo đảm phù hợp với thiết kế được phê duyệt và yêu cầu về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân theo quy định; q) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm q khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân vi phạm phải tổ chức kiểm tra, thử nghiệm và đánh giá an toàn theo quy định; r) Đối với hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm s khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân vi phạm phải thực hiện việc giám sát phóng xạ môi trường theo quy định; s) Số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính quy định tại Nghị định này trong trường hợp sử dụng sai mục đích khoản kinh phí theo quy định phải được bố trí cho việc chấm dứt hoạt động nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu là toàn bộ giá trị khoản kinh phí đã sử dụng không đúng mục đích theo quy định. Trường hợp khoản kinh phí sử dụng sai mục đích được dùng để hình thành vật, tiền, giấy tờ có giá hoặc tài sản khác thì số lợi bất hợp pháp được xác định theo giá trị tương ứng của vật, tiền, giấy tờ có giá hoặc tài sản đó; giá trị được xác định tại thời điểm phát hiện hành vi vi phạm nếu vật, tài sản còn tồn tại, hoặc tại thời điểm chuyển nhượng nếu vật, tài sản đã được chuyển nhượng theo quy định; t) Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính khi quyết định áp dụng một hay nhiều biện pháp khắc phục hậu quả thì phải ghi trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời có trách nhiệm tổ chức giám sát việc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả; u) Trường hợp tổ chức, cá nhân bị xử phạt vi phạm hành chính không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt, không tự nguyện hoàn trả kinh phí cho cơ quan đã thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả thì bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính và các quy định pháp luật khác có liên quan; chi phí cưỡng chế, chi phí khắc phục hậu quả do đối tượng vi phạm chi trả.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.