Điều 4. Giải thích từ ngữ
Căn cứ: Điều 4, 89/2025/QH15 — Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15
Tóm tắt
Điều 4 Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 giải thích các từ ngữ quan trọng được sử dụng trong Luật: bội chi ngân sách nhà nước (trung ương và địa phương cấp tỉnh), chi dự trữ quốc gia, chi đầu tư phát triển, chi viện trợ, chi thường xuyên, chi trả nợ lãi, trả nợ gốc, dự phòng ngân sách nhà nước, cơ quan tài chính, cơ quan thu ngân sách, đơn vị dự toán ngân sách (cấp I, đơn vị sử dụng ngân sách), dự toán chi còn lại, kết dư ngân sách (trung ương, cấp tỉnh, cấp xã), ngân sách nhà nước, ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, phân cấp quản lý ngân sách, quỹ dự trữ tài chính, quỹ ngân sách nhà nước, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, số bổ sung cân đối ngân sách và số bổ sung có mục tiêu.
Ý chính cần nhớ
- ▸Bội chi ngân sách nhà nước bao gồm bội chi ngân sách trung ương và bội chi ngân sách địa phương cấp tỉnh.
- ▸Bội chi ngân sách trung ương = chênh lệch lớn hơn giữa tổng chi ngân sách trung ương (không gồm trả nợ gốc) và tổng thu ngân sách trung ương (không gồm vay).
- ▸Bội chi ngân sách địa phương cấp tỉnh = tổng hợp bội chi ngân sách cấp tỉnh của từng địa phương.
- ▸Chi dự trữ quốc gia, chi đầu tư phát triển, chi viện trợ, chi thường xuyên là các nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước.
- ▸Chi trả nợ lãi là nhiệm vụ chi của ngân sách trung ương và ngân sách cấp tỉnh; trả nợ gốc không tổng hợp vào chi cân đối ngân sách của từng cấp.
- ▸Dự phòng ngân sách nhà nước là một khoản trong dự toán chi ngân sách chưa phân bổ đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định ở từng cấp ngân sách.
- ▸Cơ quan tài chính gồm: Bộ Tài chính, cơ quan chuyên môn về tài chính thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (cơ quan tài chính cấp tỉnh) và phòng có chức năng tham mưu về tài chính thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã (cơ quan tài chính cấp xã).
- ▸Cơ quan thu ngân sách là cơ quan thuế, cơ quan hải quan và cơ quan khác được giao hoặc ủy quyền tổ chức thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước.
- ▸Đơn vị dự toán ngân sách là cơ quan, tổ chức, đơn vị được cấp có thẩm quyền giao dự toán ngân sách; đơn vị dự toán cấp I do Thủ tướng Chính phủ hoặc Ủy ban nhân dân giao dự toán; đơn vị sử dụng ngân sách được giao trực tiếp quản lý, sử dụng ngân sách.
- ▸Dự toán chi còn lại của cấp ngân sách là dự toán chi đã được quyết định nhưng hết năm ngân sách chưa phân bổ, sử dụng, bao gồm cả dự phòng (nếu có).
- ▸Kết dư ngân sách trung ương, cấp tỉnh = chênh lệch lớn hơn giữa tổng thu (không gồm vay) và tổng chi (không gồm trả nợ gốc) sau khi kết thúc năm ngân sách; kết dư ngân sách cấp xã = chênh lệch lớn hơn giữa tổng thu và tổng chi sau khi kết thúc năm ngân sách.
- ▸Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định.
- ▸Ngân sách trung ương là các khoản thu ngân sách nhà nước phân cấp cho cấp trung ương hưởng và các khoản chi ngân sách nhà nước thuộc nhiệm vụ chi của cấp trung ương.
- ▸Ngân sách địa phương là các khoản thu ngân sách nhà nước phân cấp cho cấp địa phương hưởng, thu bổ sung từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương và các khoản chi ngân sách nhà nước thuộc nhiệm vụ chi của cấp địa phương.
- ▸Phân cấp quản lý ngân sách là việc xác định phạm vi, trách nhiệm và quyền hạn của chính quyền các cấp, các đơn vị dự toán ngân sách trong việc quản lý ngân sách nhà nước phù hợp với phân cấp quản lý kinh tế - xã hội.
- ▸Quỹ dự trữ tài chính là quỹ của Nhà nước, hình thành từ ngân sách nhà nước và các nguồn tài chính khác theo quy định của pháp luật.
- ▸Quỹ ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản tiền của Nhà nước, kể cả tiền vay có trên tài khoản của ngân sách nhà nước các cấp tại một thời điểm.
- ▸Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách là quỹ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thành lập, hoạt động độc lập với ngân sách nhà nước, nguồn thu, nhiệm vụ chi của quỹ để thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.
- ▸Số bổ sung cân đối ngân sách là khoản bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới nhằm bảo đảm cho chính quyền cấp dưới cân đối ngân sách để thực hiện nhiệm vụ được giao.
- ▸Số bổ sung có mục tiêu là khoản bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới để hỗ trợ thực hiện các chương trình, dự án, nhiệm vụ cụ thể.
Lưu ý dễ nhầm
- Nhầm lẫn giữa bội chi ngân sách trung ương (không bao gồm trả nợ gốc và không bao gồm vay) với bội chi ngân sách địa phương cấp tỉnh (tổng hợp bội chi ngân sách cấp tỉnh của từng địa phương).
- Nhầm lẫn giữa chi trả nợ lãi (nhiệm vụ chi của ngân sách trung ương và ngân sách cấp tỉnh) và trả nợ gốc (không tổng hợp vào chi cân đối ngân sách của từng cấp).
- Nhầm lẫn giữa kết dư ngân sách trung ương, cấp tỉnh (không bao gồm vay và không bao gồm trả nợ gốc) với kết dư ngân sách cấp xã (không loại trừ vay và trả nợ gốc).
Giải thích
Nguyên văn Điều 4. Giải thích từ ngữ
Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.