Bài học
89/2025/QH15
Điều 5. Phạm vi ngân sách nhà nước
Căn cứ: Điều 5, 89/2025/QH15 — Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15
Tóm tắt
Điều 5 Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 quy định phạm vi ngân sách nhà nước gồm thu, chi, bội chi, tổng mức vay và nguồn trả nợ gốc. Các khoản thu được liệt kê từ thuế, phí, lệ phí, viện trợ, tài trợ, đóng góp tự nguyện và các khoản thu khác. Các khoản chi gồm chi đầu tư phát triển, chi dự trữ quốc gia, chi thường xuyên, chi trả nợ lãi, chi viện trợ và các khoản chi khác.
Ý chính cần nhớ
- ▸Thu ngân sách nhà nước gồm: thuế, lệ phí, phí thu từ hoạt động dịch vụ do cơ quan nhà nước thực hiện; phí thu từ đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức được giao cung cấp dịch vụ công nộp ngân sách; viện trợ không hoàn lại của Chính phủ nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài cho Nhà nước, Chính phủ Việt Nam và chính quyền địa phương; tài trợ, đóng góp tự nguyện của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; các khoản thu khác theo quy định của pháp luật.
- ▸Chi ngân sách nhà nước gồm: chi đầu tư phát triển; chi dự trữ quốc gia; chi thường xuyên; chi trả nợ lãi; chi viện trợ; các khoản chi khác theo quy định của pháp luật.
- ▸Bội chi ngân sách nhà nước là một nội dung trong phạm vi ngân sách nhà nước (khoản 3 Điều 5).
- ▸Tổng mức vay của ngân sách nhà nước bao gồm vay bù đắp bội chi và vay để trả nợ gốc của ngân sách nhà nước.
- ▸Nguồn trả nợ gốc vay của ngân sách nhà nước bao gồm: các nguồn vay để trả nợ gốc; thu ngân sách nhà nước bố trí trong dự toán; tăng thu so với dự toán, dự toán chi còn lại của cấp ngân sách; kết dư ngân sách nhà nước.
Lưu ý dễ nhầm
- Nhầm lẫn giữa khoản thu từ thuế, phí, lệ phí với các khoản viện trợ, tài trợ, đóng góp tự nguyện.
- Bỏ sót chi trả nợ lãi trong các khoản chi ngân sách nhà nước (khoản 2 Điều 5).
- Cho rằng nguồn trả nợ gốc vay chỉ có vay để trả nợ gốc, mà quên thu ngân sách bố trí trong dự toán, tăng thu, dự toán chi còn lại, kết dư.
Giải thích
Bài học này giúp thí sinh nắm phạm vi ngân sách nhà nước theo Điều 5 Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15. Về thu, ngân sách nhà nước bao gồm toàn bộ các khoản thu từ thuế, lệ phí và phí từ hoạt động dịch vụ do cơ quan nhà nước thực hiện; phí từ đơn vị sự nghiệp công lập và tổ chức được giao cung cấp dịch vụ công nộp ngân sách; viện trợ không hoàn lại của Chính phủ nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài cho Nhà nước, Chính phủ Việt Nam, chính quyền địa phương; tài trợ, đóng góp tự nguyện trong và ngoài nước; các khoản thu khác theo pháp luật. Về chi, gồm chi đầu tư phát triển, chi dự trữ quốc gia, chi thường xuyên, chi trả nợ lãi, chi viện trợ và các khoản chi khác. Ngoài ra, phạm vi ngân sách nhà nước còn bao gồm bội chi, tổng mức vay bù đắp bội chi và trả nợ gốc, cùng các nguồn trả nợ gốc vay.
Nguyên văn Điều 5. Phạm vi ngân sách nhà nước
1. Thu ngân sách nhà nước bao gồm:
a) Toàn bộ các khoản thu từ thuế, lệ phí và các khoản phí thu từ các hoạt động
dịch vụ do cơ quan nhà nước thực hiện;
b) Các khoản phí thu từ các hoạt động dịch vụ do đơn vị sự nghiệp công lập và
tổ chức được cơ quan có thẩm quyền giao cung cấp dịch vụ công nộp ngân sách
nhà nước theo quy định của pháp luật;
c) Các khoản viện trợ không hoàn lại của Chính phủ các nước, các tổ chức, cá
nhân nước ngoài cho Nhà nước, Chính phủ Việt Nam và chính quyền địa phương;
các khoản tài trợ, đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước;
d) Các khoản thu khác theo quy định của pháp luật.
2. Chi ngân sách nhà nước bao gồm:
a) Chi đầu tư phát triển;
b) Chi dự trữ quốc gia;
c) Chi thường xuyên;
d) Chi trả nợ lãi;
đ) Chi viện trợ;
e) Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật.
3. Bội chi ngân sách nhà nước.
4. Tổng mức vay của ngân sách nhà nước, bao gồm vay bù đắp bội chi và vay
để trả nợ gốc của ngân sách nhà nước.
5. Nguồn trả nợ gốc vay của ngân sách nhà nước bao gồm các nguồn vay để trả
nợ gốc; thu ngân sách nhà nước bố trí trong dự toán; tăng thu so với dự toán, dự toán
chi còn lại của cấp ngân sách; kết dư ngân sách nhà nước.
Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.