Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 234/2026/NĐ-CP

Điều 4. Loại trừ, miễn trách nhiệm kỷ luật; tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ

Căn cứ: Điều 4, 234/2026/NĐ-CP — Nghị định 234/2026/NĐ-CP Quy định về xử lý kỷ luật viên chức

Tóm tắt

Điều 4 quy định các trường hợp viên chức được loại trừ trách nhiệm kỷ luật (mất năng lực hành vi dân sự, tình thế cấp thiết, bất khả kháng...), được miễn trách nhiệm kỷ luật (đề xuất nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo đúng chủ trương nhưng có thiệt hại; thực hiện đúng quy định nhưng gây thiệt hại khách quan; đã qua đời...), đồng thời liệt kê các tình tiết tăng nặng và giảm nhẹ mức kỷ luật.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Loại trừ trách nhiệm kỷ luật: mất năng lực hành vi dân sự; tình thế cấp thiết, bất khả kháng, trở ngại khách quan; trường hợp khác theo pháp luật.
  • ▸Miễn trách nhiệm kỷ luật: đề xuất nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo đúng chủ trương, không tham nhũng, tiêu cực, gian lận, động cơ trong sáng, vì lợi ích chung nhưng có thiệt hại.
  • ▸Miễn trách nhiệm kỷ luật: thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, không vụ lợi nhưng gây thiệt hại do nguyên nhân khách quan.
  • ▸Miễn trách nhiệm kỷ luật: viên chức có hành vi vi phạm đến mức bị xử lý kỷ luật nhưng đã qua đời; hoặc thuộc Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù xử lý vi phạm đất đai trước Luật Đất đai 2024.
  • ▸Tăng nặng: không thực hiện kiểm điểm, không sửa chữa khuyết điểm; không tự giác nhận khuyết điểm; gây thiệt hại không bồi hoàn, không khắc phục; đối phó, cản trở, bao che, đe dọa, trù dập; vi phạm có tổ chức, chủ mưu, cung cấp thông tin sai, tiêu hủy chứng cứ, tạo hồ sơ giả; lợi dụng chức vụ, quyền hạn, tình trạng khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh để trục lợi; ép buộc, tiếp tay cho người khác vi phạm.
  • ▸Giảm nhẹ: chủ động, kịp thời báo cáo vi phạm, tự giác nhận trách nhiệm, tự nhận hình thức kỷ luật tương xứng; chủ động cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu trung thực về người cùng vi phạm; chủ động chấm dứt hành vi, ngăn chặn vi phạm, tự giác nộp tài sản tham nhũng, bồi thường, khắc phục hậu quả; trường hợp khác theo pháp luật hoặc Nghị quyết của Quốc hội về đất đai.

Lưu ý dễ nhầm

  • Phân biệt loại trừ và miễn trách nhiệm kỷ luật: loại trừ thuộc khoản 1, miễn trách nhiệm thuộc khoản 2.
  • Đề xuất nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo chỉ được miễn nếu được cơ quan có thẩm quyền cho phép, xác định đúng chủ trương, không tham nhũng, tiêu cực, gian lận, cố ý vi phạm, có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung và có thiệt hại xảy ra.
  • Trường hợp gây thiệt hại do nguyên nhân khách quan chỉ được miễn khi đã thực hiện đúng quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục và không vụ lợi.

Giải thích

Điều 4 Nghị định 234/2026/NĐ-CP quy định bốn nhóm nội dung. Thứ nhất, loại trừ trách nhiệm kỷ luật khi viên chức được xác nhận mất năng lực hành vi dân sự tại thời điểm vi phạm; vi phạm trong tình thế cấp thiết, bất khả kháng, trở ngại khách quan theo Bộ luật Dân sự và pháp luật về tình trạng khẩn cấp; hoặc trường hợp khác theo pháp luật. Thứ hai, miễn trách nhiệm kỷ luật khi viên chức thực hiện đề xuất nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo đã được cho phép, đúng chủ trương, không tham nhũng, tiêu cực, gian lận, động cơ trong sáng, vì lợi ích chung nhưng có thiệt hại; khi thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, không vụ lợi nhưng gây thiệt hại khách quan; khi đã qua đời; hoặc thuộc Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù xử lý vi phạm đất đai trước Luật Đất đai 2024. Thứ ba, các tình tiết tăng nặng gồm không thực hiện kiểm điểm, không tự giác nhận khuyết điểm, không bồi hoàn, không khắc phục; đối phó, cản trở, bao che, trù dập; vi phạm có tổ chức, chủ mưu, dùng chứng cứ giả; lợi dụng chức vụ, quyền hạn, thiên tai, dịch bệnh để trục lợi. Cuối cùng, tình tiết giảm nhẹ gồm chủ động báo cáo, tự giác nhận trách nhiệm, tự nhận hình thức kỷ luật tương xứng; cung cấp thông tin trung thực về người cùng vi phạm; chủ động chấm dứt hành vi, ngăn chặn vi phạm, nộp lại tài sản tham nhũng, bồi thường, khắc phục hậu quả.
Nguyên văn Điều 4. Các trường hợp được loại trừ trách nhiệm kỷ luật, miễn trách
nhiệm kỷ luật, các tình tiết tăng nặng, các tình tiết giảm nhẹ mức kỷ luật 1. Viên chức có hành vi vi phạm thuộc một trong các trường hợp sau đây thì được loại trừ trách nhiệm kỷ luật: a) Được cơ quan có thẩm quyền xác nhận tình trạng mất năng lực hành vi dân sự tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm; b) Được cấp có thẩm quyền xác nhận vi phạm trong tình thế cấp thiết, do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan theo quy định của Bộ luật Dân sự và pháp luật về tình trạng khẩn cấp trong thực hiện nhiệm vụ; c) Các trường hợp được loại trừ trách nhiệm kỷ luật khác theo quy định của pháp luật. 2. Viên chức có hành vi vi phạm đến mức phải xem xét xử lý kỷ luật nhưng được miễn trách nhiệm kỷ luật trong các trường hợp sau đây: a) Thực hiện đề xuất về nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới, sáng tạo đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép và được cấp có thẩm quyền xác định đã thực hiện đúng chủ trương, không tham nhũng, không tiêu cực, không có hành vi gian lận, cố ý vi phạm pháp luật, có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung nhưng có thiệt hại xảy ra; b) Đã thực hiện đúng quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục, không vụ lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nhưng gây thiệt hại do nguyên nhân khách quan; c) Có hành vi vi phạm đến mức bị xử lý kỷ luật nhưng đã qua đời; d) Các trường hợp được miễn trách nhiệm kỷ luật quy định tại Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài; đ) Các trường hợp được miễn trách nhiệm kỷ luật khác theo quy định của pháp luật. 3. Trường hợp vi phạm có một hoặc một số tình tiết sau thì bị tăng nặng mức kỷ luật: a) Đã được cơ quan, tổ chức, đơn vị yêu cầu kiểm điểm nhưng không thực hiện, không sửa chữa khuyết điểm, vi phạm; không tự giác nhận khuyết điểm, vi phạm, hình thức kỷ luật tương xứng với nội dung, tính chất, mức độ vi phạm; gây thiệt hại về vật chất phải bồi hoàn nhưng không bồi hoàn, không khắc phục hậu quả hoặc khắc phục không đúng yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, không tự giác nộp lại tiền, tài sản do vi phạm mà có; b) Đối phó, quanh co, cản trở quá trình kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án. Bao che cho người vi phạm; đe dọa, trù dập, trả thù người đấu tranh, tố cáo, người làm chứng, người cung cấp tài liệu, chứng cứ vi phạm; c) Vi phạm có tổ chức, là người chủ mưu; cung cấp thông tin, báo cáo sai sự thật; ngăn cản người khác cung cấp chứng cứ vi phạm; che giấu, sửa chữa, tiêu hủy chứng cứ, tạo lập tài liệu, hồ sơ, chứng cứ giả; d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, lợi dụng tình trạng khẩn cấp, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh thực hiện chính sách an sinh xã hội và quốc phòng, an ninh để trục lợi. Ép buộc, vận động, tổ chức, tiếp tay cho người khác cùng vi phạm. 4. Trường hợp vi phạm có một hoặc một số tình tiết sau thì được giảm nhẹ mức kỷ luật: a) Chủ động, kịp thời báo cáo vi phạm, tự giác nhận trách nhiệm cá nhân về khuyết điểm, vi phạm và tự nhận hình thức kỷ luật tương xứng với nội dung, tính chất, mức độ vi phạm trước và trong quá trình kiểm tra, giám sát; b) Chủ động cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu, phản ánh đầy đủ, trung thực về những người cùng vi phạm; c) Chủ động chấm dứt hành vi vi phạm, tích cực tham gia ngăn chặn hành vi vi phạm; tự giác nộp tài sản tham nhũng, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả do mình gây ra; d) Các trường hợp được giảm nhẹ mức kỷ luật quy định tại Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài; đ) Các trường hợp được giảm nhẹ khác theo quy định của pháp luật.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.