Bài học
72/2025/QH15
Điều 5. Hội đồng nhân dân
Căn cứ: Điều 5, 72/2025/QH15 — Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15
Tóm tắt
Điều 5 quy định vị trí, vai trò của Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, do cử tri bầu ra; quy định tiêu chuẩn đại biểu Hội đồng nhân dân; nhiệm kỳ 05 năm và cơ chế giám sát, hướng dẫn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ.
Ý chính cần nhớ
- ▸Hội đồng nhân dân do cử tri địa phương bầu ra, là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.
- ▸Đại biểu Hội đồng nhân dân chịu trách nhiệm trước cử tri và Hội đồng nhân dân.
- ▸Tiêu chuẩn đại biểu: trung thành Tổ quốc; chỉ một quốc tịch Việt Nam; phẩm chất đạo đức tốt; đủ năng lực, sức khỏe, uy tín; cư trú hoặc công tác tại địa phương; liên hệ chặt chẽ với Nhân dân.
- ▸Nhiệm kỳ mỗi khóa Hội đồng nhân dân là 05 năm; rút ngắn hoặc kéo dài do Quốc hội quyết định.
- ▸Ủy ban Thường vụ Quốc hội giám sát, hướng dẫn hoạt động và ban hành Quy chế làm việc mẫu.
- ▸Chính phủ hướng dẫn, kiểm tra Hội đồng nhân dân thực hiện văn bản cấp trên.
Lưu ý dễ nhầm
- Nhầm nhiệm kỳ Hội đồng nhân dân do Chính phủ quyết định; thực tế do Quốc hội quyết định theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
- Cho rằng đại biểu có thể có hai quốc tịch; văn bản yêu cầu chỉ có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam.
Giải thích
Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, gồm các đại biểu do cử tri địa phương bầu ra. Hội đồng nhân dân đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, giám sát việc tuân theo Hiến pháp, pháp luật và hoạt động của các cơ quan nhà nước ở địa phương. Đại biểu Hội đồng nhân dân chịu trách nhiệm trước cử tri và Hội đồng nhân dân. Đại biểu phải đáp ứng các tiêu chuẩn như trung thành với Tổ quốc, chỉ có một quốc tịch Việt Nam, phẩm chất đạo đức tốt, đủ năng lực, sức khỏe, uy tín, cư trú hoặc công tác tại địa phương, liên hệ chặt chẽ với Nhân dân. Nhiệm kỳ mỗi khóa là 05 năm. Ủy ban Thường vụ Quốc hội giám sát, hướng dẫn hoạt động và ban hành Quy chế làm việc mẫu; Chính phủ hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện văn bản của cơ quan cấp trên.
Nguyên văn Điều 5. Hội đồng nhân dân
1. Hội đồng nhân dân gồm các đại biểu Hội đồng nhân dân do cử tri ở địa
phương bầu ra, là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí,
nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, quyết định các vấn đề quan trọng
của địa phương, giám sát việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật, giám sát hoạt
động của các cơ quan nhà nước ở địa phương; chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa
phương và cơ quan nhà nước cấp trên.
2. Đại biểu Hội đồng nhân dân là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của
Nhân dân địa phương, chịu trách nhiệm trước cử tri địa phương và trước Hội đồng
nhân dân về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đại biểu của mình.
3. Đại biểu Hội đồng nhân dân phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau đây:
a) Trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp, phấn đấu thực hiện công
cuộc đổi mới, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh;
b) Chỉ có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam;
c) Có phẩm chất đạo đức tốt, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, gương
mẫu chấp hành pháp luật; có bản lĩnh, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng,
lãng phí, tiêu cực, mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền và các hành vi vi
phạm pháp luật khác;
d) Có trình độ học vấn, chuyên môn, đủ năng lực, sức khỏe, kinh nghiệm công
tác và uy tín để thực hiện nhiệm vụ đại biểu; có điều kiện tham gia các hoạt động
của Hội đồng nhân dân;
đ) Cư trú hoặc công tác tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp ở đơn vị
hành chính mà mình là đại biểu Hội đồng nhân dân;
e) Liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, được Nhân
dân tín nhiệm.
4. Nhiệm kỳ của mỗi khóa Hội đồng nhân dân là 05 năm kể từ ngày khai mạc
kỳ họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân khóa đó đến ngày khai mạc kỳ họp thứ
nhất của Hội đồng nhân dân khóa mới. Việc rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ của
Hội đồng nhân dân do Quốc hội quyết định theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ
Quốc hội.
5. Ủy ban Thường vụ Quốc hội giám sát và hướng dẫn hoạt động của Hội đồng
nhân dân; ban hành Quy chế làm việc mẫu của Hội đồng nhân dân. Chính phủ
hướng dẫn, kiểm tra Hội đồng nhân dân trong việc thực hiện văn bản của cơ quan
nhà nước cấp trên; tạo điều kiện để Hội đồng nhân dân thực hiện nhiệm vụ, quyền
hạn do luật định.
Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.