Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 78/2025/NĐ-CP

Điều 5. Thủ tục hành chính trong văn bản quy phạm pháp luật

Căn cứ: Điều 5, 78/2025/NĐ-CP — Nghị định 78/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật

Tóm tắt

Điều 5 quy định các trường hợp được quy định thủ tục hành chính, các nguyên tắc bắt buộc khi quy định thủ tục hành chính trong văn bản QPPL và trách nhiệm đánh giá tác động thủ tục hành chính.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Thủ tục hành chính chỉ được quy định để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp; đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và thuộc một trong các trường hợp: thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp; thực hiện biện pháp phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách, quốc phòng, an ninh.
  • ▸Nguyên tắc: hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ, hiệu quả; minh bạch, đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện; tiết kiệm thời gian, chi phí; bảo đảm bình đẳng; bảo đảm liên thông, phân công phân cấp rõ ràng; quy định đầy đủ các bộ phận cấu thành; không yêu cầu cung cấp hồ sơ đã có trong Cổng dịch vụ công quốc gia, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành được chia sẻ, khai thác.
  • ▸Cơ quan lập đề xuất chính sách, cơ quan chủ trì soạn thảo có trách nhiệm đánh giá tác động thủ tục hành chính nếu giải pháp thực hiện chính sách có thủ tục hành chính; dự án, dự thảo văn bản QPPL có quy định thủ tục hành chính.
  • ▸Việc đánh giá tác động thủ tục hành chính thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp.

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm lẫn giữa các trường hợp được quy định thủ tục hành chính (khoản 1) với các nguyên tắc (khoản 2).
  • Cho rằng thủ tục hành chính có thể được quy định cho mọi mục đích, trong khi phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp và yêu cầu quản lý nhà nước, thuộc trường hợp luật định.
  • Bỏ sót nguyên tắc không yêu cầu cung cấp thành phần hồ sơ đã có trong hệ thống dữ liệu được chia sẻ.

Giải thích

Điều 5 Nghị định 78/2025/NĐ-CP quy định về thủ tục hành chính trong văn bản QPPL. Khoản 1 nêu điều kiện: thủ tục hành chính chỉ được quy định nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp; đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và thuộc một trong hai trường hợp: (a) thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp theo Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương; (b) thực hiện biện pháp phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách, quốc phòng, an ninh. Khoản 2 liệt kê 6 nguyên tắc: hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ, hiệu quả; minh bạch, đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện; tiết kiệm thời gian, chi phí; bảo đảm bình đẳng; bảo đảm liên thông, phân công phân cấp rõ ràng; quy định đầy đủ các bộ phận cấu thành (nếu không đầy đủ thì giao cơ quan có trách nhiệm quy định trong văn bản QPPL của cơ quan đó); và không yêu cầu cung cấp hồ sơ đã có trong Cổng dịch vụ công quốc gia, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành được chia sẻ, khai thác. Khoản 3 quy định trách nhiệm đánh giá tác động thủ tục hành chính của cơ quan lập đề xuất chính sách, cơ quan chủ trì soạn thảo khi có thủ tục hành chính; việc đánh giá theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp.
Nguyên văn Điều 5. Thủ tục hành chính trong văn bản quy phạm pháp luật
1. Thủ tục hành chính chỉ được quy định để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và thuộc một trong các trường hợp sau đây: a) Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương; b) Thực hiện các biện pháp phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách, quốc phòng, an ninh. 2. Thủ tục hành chính quy định trong văn bản quy phạm pháp luật phải tuân thủ các nguyên tắc sau đây: a) Bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ, hiệu quả của quy định về thủ tục hành chính; b) Minh bạch, đơn giản, dễ hiểu và dễ thực hiện; c) Tiết kiệm thời gian và chi phí của cơ quan, tổ chức và cá nhân; d) Bảo đảm quyền bình đẳng của các đối tượng thực hiện thủ tục hành chính; đ) Bảo đảm tính liên thông giữa các thủ tục hành chính liên quan, thực hiện phân công, phân cấp rõ ràng, minh bạch, hợp lý; e) Bảo đảm quy định đầy đủ, cụ thể các bộ phận tạo thành của thủ tục hành chính theo pháp luật về kiểm soát thủ tục hành chính. Trường hợp không quy định đầy đủ, cụ thể các bộ phận cấu thành thì giao cơ quan có trách nhiệm quy định trong văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan đó; 6 CÔNG BÁO/Số 649 + 650/Ngày 20-4-2025 g) Không yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp các thành phần hồ sơ đã có trong Cổng dịch vụ công quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành do cơ quan nhà nước quản lý được chia sẻ, khai thác theo quy định của pháp luật. 3. Cơ quan lập đề xuất chính sách, cơ quan chủ trì soạn thảo có trách nhiệm đánh giá tác động của thủ tục hành chính nếu giải pháp thực hiện chính sách có thủ tục hành chính; dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật có quy định thủ tục hành chính. Việc đánh giá tác động thủ tục hành chính thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.