Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 64/2025/QH15

Điều 52. Xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong trường hợp đặc biệt

Căn cứ: Điều 52, 64/2025/QH15 — Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15

Tóm tắt

Điều 52 quy định thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong trường hợp đặc biệt, gồm khẩn cấp, sự cố, thảm họa, sự kiện bất khả kháng hoặc vấn đề cấp bách, quan trọng, cần thiết của đất nước. Điều luật cũng phân biệt quy trình soạn thảo, thẩm định, thẩm tra đối với hai nhóm trường hợp và quy định hồ sơ tối thiểu.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Điều kiện chung: được cơ quan có thẩm quyền của Đảng đồng ý và thuộc một trong các trường hợp: khẩn cấp, sự cố/thảm họa, sự kiện bất khả kháng, vấn đề cấp bách, quan trọng, cần thiết của đất nước.
  • ▸Chủ thể có thẩm quyền ban hành: Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ.
  • ▸Với vấn đề cấp bách, quan trọng, cần thiết: cơ quan chủ trì soạn thảo soạn thảo; cơ quan thẩm định thẩm định; cơ quan thẩm tra thẩm tra.
  • ▸Với trường hợp khẩn cấp, sự cố, thảm họa, bất khả kháng: cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp với cơ quan thẩm định, cơ quan thẩm tra, cơ quan, tổ chức có liên quan để soạn thảo và trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, thông qua.
  • ▸Hồ sơ xây dựng văn bản trong trường hợp đặc biệt gồm tờ trình, dự thảo văn bản và các tài liệu khác (nếu có).

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm lẫn giữa hai nhóm trường hợp: cấp bách, quan trọng, cần thiết và khẩn cấp, sự cố, thảm họa, bất khả kháng; mỗi nhóm có cách thức phối hợp khác nhau.
  • Cho rằng mọi văn bản trong trường hợp đặc biệt đều do Quốc hội ban hành; thực tế còn có Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ.
  • Bỏ sót điều kiện phải được cơ quan có thẩm quyền của Đảng đồng ý.

Giải thích

Điều 52 tạo cơ chế linh hoạt để ban hành văn bản quy phạm pháp luật khi tình huống đặc biệt xảy ra. Muốn áp dụng, phải có sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền của Đảng và rơi vào một trong các trường hợp: khẩn cấp, sự cố, thảm họa, sự kiện bất khả kháng hoặc vấn đề cấp bách, quan trọng, cần thiết của đất nước. Thẩm quyền ban hành thuộc Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ. Về quy trình, với vấn đề cấp bách, quan trọng, cần thiết, cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan thẩm định, cơ quan thẩm tra làm việc theo chức năng riêng. Với trường hợp khẩn cấp, sự cố, thảm họa, bất khả kháng, cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp với cơ quan thẩm định, cơ quan thẩm tra và cơ quan, tổ chức liên quan để soạn thảo, trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, thông qua. Hồ sơ gồm tờ trình, dự thảo văn bản và tài liệu khác nếu có.
Nguyên văn Điều 52. Xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong trường
hợp đặc biệt 1. Khi được cơ quan có thẩm quyền của Đảng đồng ý và trong trường hợp khẩn cấp theo quy định của pháp luật về tình trạng khẩn cấp hoặc xảy ra sự cố, thảm họa theo quy định của pháp luật về phòng thủ dân sự hoặc sự kiện bất khả kháng hoặc các vấn đề cấp bách, quan trọng, cần thiết của đất nước, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong trường hợp đặc biệt. 42 CÔNG BÁO/Số 603 + 604/Ngày 26-3-2025 2. Đối với các vấn đề cấp bách, quan trọng, cần thiết của đất nước quy định tại khoản 1 Điều này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ giao cơ quan chủ trì soạn thảo thực hiện việc soạn thảo, cơ quan thẩm định thực hiện việc thẩm định, cơ quan thẩm tra thực hiện việc thẩm tra. 3. Đối với trường hợp khẩn cấp hoặc xảy ra sự cố, thảm họa hoặc sự kiện bất khả kháng theo quy định tại khoản 1 Điều này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ giao cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp cơ quan thẩm định, cơ quan thẩm tra, cơ quan, tổ chức có liên quan thực hiện việc soạn thảo, trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ xem xét, thông qua. 4. Hồ sơ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này bao gồm tờ trình, dự thảo văn bản và các tài liệu khác (nếu có).

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.