Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 24/2024/TT-BTC

Điều 7. Quy định về sửa chữa thông tin, số liệu trên sổ kế toán

Căn cứ: Điều 7, 24/2024/TT-BTC — Thông tư 24/2024/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp

Tóm tắt

Điều 7 quy định nguyên tắc và phương pháp sửa chữa sai sót trên sổ kế toán trong năm và sau ngày khóa sổ kế toán, phân biệt rõ sửa chữa liên quan đến báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động và báo cáo tài chính. Việc sửa chữa phải tuân thủ Luật Kế toán và Thông tư 24/2024/TT-BTC, đảm bảo chính xác, khớp đúng, không làm thay đổi số liệu tiền mặt, tiền gửi đã đối chiếu.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Sai sót trong năm được điều chỉnh, sửa chữa vào sổ kế toán năm hiện tại; nếu liên quan đến tài khoản ngoài bảng thì phải điều chỉnh đồng thời cả trong và ngoài bảng.
  • ▸Sau ngày 31/12, sửa chữa sổ kế toán tài khoản ngoài bảng liên quan đến báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động phải theo pháp luật về ngân sách nhà nước; chỉ sửa khi báo cáo quyết toán chưa nộp; nếu đã nộp thì không tự ý sửa, trừ khi có yêu cầu bằng biên bản phê duyệt quyết toán.
  • ▸Sau ngày 31/12, sửa chữa sổ kế toán tài khoản trong bảng liên quan đến báo cáo tài chính: trước ngày ký duyệt phát hành thì áp dụng sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm (phải điều chỉnh hoặc không điều chỉnh); sau khi báo cáo tài chính đã nộp/công khai thì nghiêm cấm tự ý thay đổi, phải sửa trên sổ của năm phát hiện sai sót.
  • ▸Các trường hợp điều chỉnh sau khi báo cáo tài chính đã nộp/công khai gồm: sai sót trọng yếu, thực hiện văn bản của cơ quan có thẩm quyền, thay đổi chính sách kế toán, thay đổi số liệu ước tính kế toán.
  • ▸Phương pháp điều chỉnh: điều chỉnh hồi tố (sai sót trọng yếu, yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền), áp dụng hồi tố (thay đổi chính sách kế toán), áp dụng phi hồi tố (thay đổi ước tính kế toán).
  • ▸Điều chỉnh hồi tố, áp dụng hồi tố phải thuyết minh đầy đủ trên Thuyết minh báo cáo tài chính năm hiện tại; trước khi khóa sổ phải tính toán lại số dư đầu năm.
  • ▸Việc điều chỉnh không được làm thay đổi số liệu các tài khoản tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, kho bạc đã đối chiếu khớp đúng đến cuối ngày 31/12.

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm lẫn giữa sửa chữa liên quan đến báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động (tài khoản ngoài bảng) và báo cáo tài chính (tài khoản trong bảng): mỗi loại có thời điểm và điều kiện sửa chữa khác nhau.
  • Cho rằng sau khi báo cáo tài chính đã nộp vẫn được tự ý điều chỉnh nếu phát hiện sai sót; thực tế nghiêm cấm tự ý thay đổi, chỉ sửa trên sổ năm phát hiện sai sót.
  • Nhầm giữa điều chỉnh hồi tố và áp dụng hồi tố: điều chỉnh hồi tố áp dụng cho sai sót trọng yếu và yêu cầu cơ quan có thẩm quyền; áp dụng hồi tố áp dụng khi thay đổi chính sách kế toán.

Giải thích

Điều 7 hướng dẫn sửa chữa thông tin, số liệu trên sổ kế toán. Khi phát hiện sai sót trong năm, đơn vị sửa ngay vào sổ năm hiện tại; nếu sai sót liên quan cả tài khoản trong và ngoài bảng thì phải sửa cả hai. Sau ngày khóa sổ 31/12, nếu liên quan đến báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động (tài khoản ngoài bảng), việc sửa chữa theo pháp luật ngân sách; chỉ được sửa khi báo cáo quyết toán chưa nộp; nếu đã nộp thì không tự ý sửa, trừ khi có yêu cầu bằng biên bản phê duyệt quyết toán. Nếu liên quan đến báo cáo tài chính (tài khoản trong bảng), trước ngày ký duyệt phát hành thì xử lý theo sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm; sau khi đã nộp/công khai thì nghiêm cấm tự ý thay đổi, phải sửa trên sổ năm phát hiện sai sót. Các trường hợp điều chỉnh gồm sai sót trọng yếu, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền, thay đổi chính sách kế toán, thay đổi ước tính. Phương pháp gồm điều chỉnh hồi tố, áp dụng hồi tố, áp dụng phi hồi tố; phải thuyết minh đầy đủ. Lưu ý không được làm thay đổi số liệu tiền mặt, tiền gửi đã đối chiếu khớp đúng đến 31/12.
Nguyên văn Điều 7. Quy định về sửa chữa thông tin, số liệu trên sổ kế toán
1. Phương pháp sửa chữa sổ kế toán phải được thực hiện theo quy định tại Luật Kế toán và quy định tại Thông tư này. 2. Sửa chữa thông tin, số liệu trong năm (giai đoạn từ ngày 01/01 đến ngày 31/12) Trường hợp phát hiện các sai sót đã ghi sổ kế toán trong năm, đơn vị thực hiện điều chỉ nh, sửa chữa thông tin, số liệu vào sổ kế toán năm hiện tại. Nếu các sai sót phát hiện liên quan đến cả thông tin, số liệu đã hạch toán tài khoản trong bảng và tài khoản ngoài bảng, thì ngoài việc điều chỉnh, sửa chữa thông tin, số liệu đã hạch toán tài khoản trong bảng, phải đồng thời điều chỉnh, sửa chữa thông tin, số liệu đã hạch toán tài khoản ngoài bảng, đảm b ảo chính xác, khớp đúng. 3. Sửa chữa thông tin, số liệu sau ngày khóa sổ kế toán (sau ngày 31/12) liên quan đến báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động a) Việc sửa chữa thông tin, số liệu trên sổ kế toán tài khoản ngoài bảng phản ánh số liệu làm căn cứ lập báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động phải thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và các quy định của pháp luật có liên quan. b) Đơn vị chỉ thực hiện s ửa chữa các thông tin, số liệu trên sổ kế toán chi tiết tài khoản ngoài bảng của năm báo cáo trong trường hợp báo cáo quyết toán năm chưa nộp cho cơ quan có thẩm quyền. c) Khi báo cáo quyết toán năm đã được nộp cho cơ quan có thẩm quyền, thì đơn vị không được tự ý điều chỉnh, sửa chữa thông tin, số liệu đã hạch toán, báo cáo, trừ trường hợp có yêu cầu thay đổi thông tin, số liệu theo biên bả n phê duyệt quyết toán của cơ quan có thẩm quyền; trường hợp này, đơn vị phải lập lại báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động theo thông tin, số liệu sau khi đã điều chỉnh, sửa chữa theo yêu cầu để nộp lại cho cơ quan có thẩm quyền. d) Các trường hợp điều chỉnh, sửa chữa thông tin, số liệu kế toán trên sổ kế toán tài khoản ngoài bảng có liên quan đến thông tin, số liệ u lập báo cáo tài chính, thì đồng thời phải thực hiện điều chỉnh, sửa chữa thông tin, số liệu trên sổ kế toán các tài khoản trong bảng có liên quan theo quy định tại khoản 4 Điều này. 4. Sửa chữa thông tin, số liệu sau ngày khóa sổ kế toán (sau ngày 31/12) liên quan đến báo cáo tài chính. Việc điều chỉnh, sửa chữa thông tin, số liệu trên sổ kế toán các tài khoản phản ánh số liệu lập báo cáo tài chính thực hiện như sau: 22 CÔNG BÁO/Số 585 + 586/Ngày 06-5-2024 a) Giai đoạn từ sau ngày khóa sổ kế toán (sau ngày 31/12) đến trước ngày báo cáo tài chính được ký duyệt phát hành để nộp cho cơ quan có thẩm quyền hoặc công khai theo quy định. Trong khoảng thời gian từ sau ngày khóa sổ kế toán (sau ngày 31/12) đến trước ngày báo cáo tài chính được ký duyệt phát hành sẽ có các sự kiện phát sinh thêm gọi là sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm có liên quan đến số liệu lập báo cáo tài chính, bao gồm sự kiện không phải điều chỉnh và sự ki ện phải điều chỉnh vào thông tin, số liệu của kỳ kế toán đã khóa sổ. Trong đó, các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm phải điều chỉnh vào thông tin, số liệu của kỳ kế toán đã khóa sổ là các sự kiện cung cấp bằng chứng cho thấy các sự việc đã tồn tại trong năm báo cáo, trước khi kết thúc kỳ kế toán năm. Các sự kiện phát sinh sau ngày k ết thúc kỳ kế toán năm đơn vị phải điều chỉnh vào thông tin, số liệu của kỳ kế toán đã khóa sổ, bao gồm: - Tài sản đã được đơn vị mua, bán từ ngày 31/12 trở về trước, nhưng sau ngày khóa sổ kế toán (sau ngày 31/12) mới có đủ thông tin, hồ sơ tài liệu có liên quan để xác định giá trị của tài sản đã mua, số thu được từ tài sản đã bán; - Khoản thu liên doanh, liên kết đã thu được trong kỳ báo cáo phải phân chia với đơn vị khác theo thỏa thuận đã ký kết, nhưng sau ngày khóa sổ kế toán (sau ngày 31/12) mới có đầy đủ thông tin, hồ sơ tài liệu có liên quan để xác định được việc phân chia khoản thu này (đơn vị phân chia hạch toán kết chuyển từ khoản đã thu chờ phân bổ thành doanh thu trong kỳ báo cáo, đơn vị được nhận khoản phân chia hạch toán doanh thu trong kỳ báo cáo đối ứng với khoản phải thu); - Các khoản kết chuyển chênh lệch thu, chi (tiết kiệm chi) trong năm báo cáo của các hoạt động tự chủ, khoán chi hoặc hoạt động có tính chất tương tự theo cơ chế tài chính vào các quỹ thuộc đơn vị, các quỹ phải trả, các khoản phải trả tương ứng; - Các sai sót đã ghi sổ kế toán trong năm báo cáo (thông tin, số liệu đã hạch toán từ ngày 01/01 đến hết ngày 31/12) được phát hiện sau ngày khóa sổ kế toán (sau ngày 31/12); - Các khoản đã rút dự toán ứng trước của ngân sách nhà nước, đã có khối lượng thực hiện từ ngày 31/12 trở về trước được chuyển thành cấp phát trong thời gian chỉnh lý quyết toán của năm báo cáo; - Quyết định của cấp có thẩm quyền mà đơn vị nhận được sau ngày khóa sổ kế toán (sau ngày 31/12) liên quan đến một vụ việc đang xử lý, trong đó phát sinh nghĩa vụ hiện tại mà đơn vị cần ghi nhận hoặc điều chỉnh một khoản dự phòng liên quan đến thông tin, số liệu của năm báo cáo; - Thông tin được tiếp nhận sau ngày khóa sổ kế toán (sau ngày 31/12) chỉ rõ tài sản của đơ n vị đã bị tổn thất từ ngày 31/12 trở về trước đối với hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ, đơn vị phải xem xét để ghi nhận hoặc điều chỉnh khoản dự phòng (ví dụ như trường hợp đối tác bị phá sản dẫn đến tổn thất đối với khoản còn phải thu tại ngày kết thúc kỳ kế toán năm mà đơ n vị cần điều chỉnh khoản dự phòng nợ phải thu khó đòi); - Các sự kiện khác phát sinh sau ngày khóa sổ kế toán (sau ngày 31/12) cung cấp cho đơn vị bằng chứng rõ ràng về các sự việc đã tồn tại từ ngày 31/12 trở về trước, mà đơn vị phải xem xét quyết định việc điều chỉnh vào thông tin, số liệu đã khóa sổ để trình bày vào báo cáo tài chính của năm đã khóa sổ đả m bảo phù hợp, khách quan; đơn vị chịu trách nhiệm về quyết định điều chỉnh này. b) Giai đoạn sau khi báo cáo tài chính năm đã được nộp cho cơ quan có thẩm quyền hoặc đã được công khai theo quy định. b1) Nghiêm cấm đơn vị tự ý làm thay đổi thông tin, số liệu trình bày trên báo cáo tài chính đã được nộp cho cơ quan có thẩm quyền hoặc báo cáo tài chính đã được công khai theo quy định. Trường hợp phát hiện có sai sót, thì đơn vị phả i sửa chữa trên sổ kế toán của năm phát hiện sai sót theo quy định tại Thông tư này. b2) Các trường hợp điều chỉnh, sửa chữa thông tin, số liệu: - Phát hiện các sai sót trọng yếu: Là trường hợp bỏ sót thông tin, số liệu hoặc xử lý chưa đúng các thông tin đã có tại thời điểm khóa sổ kế toán để lập báo cáo tài chính các năm trước, dẫn đến làm sai lệch thông tin trên báo cáo tài chính của đơn vị trong các năm trước và có thể làm ảnh hưởng đến quyết định của người đọc báo cáo tài chính. Những sai sót này có thể là các lỗi về tính toán; sai sót trong áp dụng các quy định; bỏ quên, hiểu và diễn giải sai thực tế; hoặc gian lận. Căn cứ vào phạm vi, tính chất của sai sót, quy mô, đơn vị tự đánh giá để xác định là trường hợp sai sót trọng yếu đối với đơn vị mình và quyết định việc đi ều chỉnh thông tin, số liệu. 24 CÔNG BÁO/Số 585 + 586/Ngày 06-5-2024 - Thực hiện văn bản của cơ quan có thẩm quyền (cơ quan kiểm toán nhà nước, cơ quan thanh tra, các cơ quan chức năng có thẩm quyền khác), trong đó yêu cầu/kiến nghị đơn vị phải điều chỉnh thông tin, số liệu trình bày trên báo cáo tài chính đã nộp cho cơ quan có thẩm quyền hoặc đã được công khai. - Thay đổi trong chính sách kế toán: Bao gồm các trường hợp thay đổi chế độ kế toán; thay đổi cơ chế tài chính mà trong đó có quy định phải điều chỉnh thông tin, số liệu các năm trước; đơn vị thay đổi phương pháp ghi nhận hoặc xác định giá trị của một giao dịch, sự kiện có ảnh hưởng trọng yếu đến thông tin, số liệu các năm trước. - Thay đổi số liệu ước tính kế toán: Là trường hợp số liệu phải hạch toán kế toán trong kỳ, nhưng đơ n vị chưa có đủ cơ sở để xác định chính xác mà phải tự ước tính số liệu. Để ước tính số liệu, phải dựa trên cơ sở các thông tin, dữ liệu thực tế hiện có đến thời điểm đơn vị thực hiện ước tính; kết quả số liệu thông qua ước tính này, đơn vị sử dụng để hạch toán và trình bày trên báo cáo tài chính trong kỳ thực hiện ước tính. Trong các k ỳ sau, khi có thêm các thông tin, dữ liệu mới, dẫn đến số liệu đã ước tính này bị thay đổi, thì đơn vị được phép điều chỉnh, sửa chữa thông tin, số liệu đã ước tính trước đó cho phù hợp với thông tin, dữ liệu cập nhật theo quy định tại Thông tư này. Ví dụ: Ước tính để trích lập các khoản dự phòng, ước tính ghi nhận doanh thu do bảo hiểm y tế chi trả cho cơ sở khám chữa bệnh khi chưa có quyết toán chính thức hoặc ước tính chi phí khi công việc chưa hoàn thành. b3) Các phương pháp điều chỉnh, sửa chữa: (1) Điều chỉnh hồi tố - Điều chỉnh hồi tố là việc đơn vị thực hiện điều chỉnh số liệu các chỉ tiêu thuộc khoản mục tài sản, nợ phải trả, tài sản thuần đã trình bày trên báo cáo tài chính nă m trước bằng cách điều chỉnh số dư đầu kỳ trên báo cáo tài chính năm hiện tại, gồm điều chỉnh số liệu cột số đầu năm trên báo cáo tình hình tài chính năm hiện tại, dòng số dư đầu năm trên báo cáo về những thay đổi trong tài sản thuần năm hiện tại và thuyết minh báo cáo tài chính năm hiện tại. - Đơn vị thực hiện điều chỉnh h ồi tố trong các trường hợp sau đây: + Phát hiện các sai sót trọng yếu; + Thực hiện theo yêu cầu/kiến nghị của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. (2) Áp dụng hồi tố Áp dụng hồi tố là việc một chính sách kế toán mới được áp dụng cho các giao dịch, sự kiện đã phát sinh trước đó. Đơn vị áp dụng hồi tố trong trường hợp thay đổi chính sách kế toán, trong đó có quy định phải điều chỉnh thông tin, số liệu kế toán các năm trước. Trong trường hợp này, đơn vị thực hiện như sau: - Điều chỉ nh số liệu các chỉ tiêu thuộc khoản mục tài sản, nợ phải trả, tài sản thuần đã trình bày trên báo cáo tài chính năm trước bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi chính sách kế toán, bằng cách điều chỉnh số đầu kỳ trên báo cáo tài chính năm hiện tại (cột số đầu năm trên báo cáo tình hình tài chính năm hiện tại, dòng số dư đầu năm trên báo cáo về những thay đổi trong tài sản thuần n ăm hiện tại và thuyết minh báo cáo tài chính năm hiện tại). - Điều chỉnh số liệu đã trình bày trên báo cáo kết quả hoạt động năm trước bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi chính sách kế toán, bằng cách điều chỉnh số liệu các chỉ tiêu trình bày trên cột năm trước của báo cáo kết quả hoạt động năm hiện tại. Ngoài ra, các thay đổi liên quan đến báo cáo kết quả hoạ t động của một hoặc nhiều năm trước phải được tính toán và điều chỉnh số dư đầu năm của tài sản thuần có liên quan trên báo cáo tình hình tài chính năm hiện tại và báo cáo về những thay đổi trong tài sản thuần năm hiện tại. (3) Áp dụng phi hồi tố Áp dụng phi hồi tố là việc đơn vị ghi nhận ảnh hưởng của các thay đổi trong ước tính kế toán vào số phát sinh trên sổ k ế toán của năm hiện tại. Trường hợp này thông tin, số liệu ước tính bị thay đổi khi các dữ kiện làm cơ sở cho ước tính trong các kỳ trước có thay đổi hoặc khi có thêm các thông tin mới. (4) Các trường hợp điều chỉnh hồi tố, áp dụng hồi tố nêu trên phải được thuyết minh đầy đủ trên Thuyết minh báo cáo tài chính năm hiện tại. Trước khi khóa sổ kế toán để lập báo cáo tài chính đơn vị ph ải tính toán lại số dư đầu năm (hoặc số liệu năm trước nếu liên quan đến báo cáo kết quả hoạt động) trên cơ sở các số liệu điều chỉnh hối tố, áp dụng hồi tố trong năm để trình bày trên báo cáo tài chính năm hiện tại. 26 CÔNG BÁO/Số 585 + 586/Ngày 06-5-2024 c) Việc điều chỉnh số liệu kế toán quy định tại điểm a và điểm b khoản này không được làm thay đổi số liệu các tài khoản tiền mặt; tiền gửi ngân hàng, kho bạc đã được đối chiếu khớp đúng đến cuối ngày 31/12 theo quy định tại Thông tư này.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.