Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 74/2026/NĐ-CP

Điều 12. Kế toán tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi

Căn cứ: Điều 12, 74/2026/NĐ-CP — Nghị định 74/2026/NĐ-CP Quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi

Tóm tắt

Điều 12 quy định đối tượng ghi sổ kế toán, trách nhiệm mở sổ, nguyên tắc xác định nguyên giá – giá trị còn lại và các trường hợp điều chỉnh nguyên giá tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi. Nội dung gồm 6 khoản, trong đó khoản 3 là trọng tâm với các điểm a, b, c, d, e, g.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Tài sản có kết cấu độc lập hoặc một hệ thống liên kết là một đối tượng ghi sổ kế toán; nếu giao nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý thì ghi sổ theo phần tài sản được giao (khoản 1).
  • ▸Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý tài sản có trách nhiệm mở sổ và thực hiện kế toán theo pháp luật về kế toán và Nghị định (khoản 2).
  • ▸Nguyên giá, giá trị còn lại xác định theo thứ tự: đã có thông tin → dùng giá trị đã có; mua sắm/đầu tư mới → giá trị quyết toán được phê duyệt (khoản 3 điểm a, b).
  • ▸Chưa được phê duyệt quyết toán → dùng nguyên giá tạm tính theo thứ tự ưu tiên: giá trị thẩm tra quyết toán; giá trị đề nghị quyết toán; quyết toán A-B; tổng mức đầu tư/dự toán dự án (khoản 3 điểm b).
  • ▸Tiếp nhận theo quyết định giao/điều chuyển → căn cứ Biên bản bàn giao, tiếp nhận (khoản 3 điểm c).
  • ▸Không có thông tin xác định giá trị → dùng tài sản cùng loại tương đương; nếu không có thì thuê doanh nghiệp thẩm định giá, chi phí tính vào nguyên giá (khoản 3 điểm d).
  • ▸Tài sản đặc thù không thể xác định nguyên giá → quy ước 01 đồng và hạch toán riêng phần đầu tư nâng cấp, mở rộng (khoản 3 điểm e).
  • ▸Điều chỉnh nguyên giá, giá trị còn lại trong 5 trường hợp: đánh giá lại khi kiểm kê theo quyết định Thủ tướng; nâng cấp, mở rộng; tháo dỡ bộ phận; lắp đặt thêm bộ phận; mất một phần/hư hỏng nghiêm trọng do thiên tai, sự cố (khoản 4).

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm thứ tự ưu tiên nguyên giá tạm tính: giá trị thẩm tra quyết toán đứng trước giá trị đề nghị quyết toán.
  • Nhầm ngoại lệ không điều chỉnh nguyên giá: tháo dỡ/lắp đặt để thay thế khi bảo trì công trình không thuộc trường hợp điều chỉnh.
  • Nhầm giá trị quy ước tài sản đặc thù là 0 đồng, thực tế văn bản quy định 01 đồng.

Giải thích

Điều 12 hướng dẫn kế toán tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi. Thứ nhất, xác định đối tượng ghi sổ: tài sản độc lập hoặc cả hệ thống liên kết là một đối tượng; nếu hệ thống giao cho nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thì mỗi bên ghi sổ phần tài sản được giao. Thứ hai, chủ thể quản lý phải mở sổ và kế toán theo pháp luật về kế toán và Nghị định. Thứ ba, nguyên giá và giá trị còn lại xác định theo 6 nhóm tình huống: đã có thông tin; mua sắm/đầu tư mới (dùng giá trị quyết toán, nếu chưa quyết toán thì dùng nguyên giá tạm tính theo thứ tự ưu tiên); tiếp nhận theo quyết định giao, điều chuyển; không có thông tin (dùng tài sản tương đương hoặc thuê thẩm định giá); kiểm kê phát hiện thừa; tài sản đặc thù quy ước 01 đồng. Thứ tư, nguyên giá điều chỉnh khi đánh giá lại theo quyết định Thủ tướng, nâng cấp mở rộng, tháo dỡ/lắp đặt bộ phận (trừ thay thế khi bảo trì) và mất một phần, hư hỏng nghiêm trọng. Cuối cùng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND cấp tỉnh chỉ đạo rà soát, phân loại, giao, lập hồ sơ, kế toán; Bộ Tài chính quy định kế toán, quản lý, tính hao mòn, trích khấu hao.
Nguyên văn Điều 12. Kế toán tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi
1. Tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi có kết cấu độc lập hoặc một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau để cùng thực hiện một hay một số chức năng nhất định là một đối tượng ghi sổ kế toán. Trường hợp tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi là một hệ thống được giao cho nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý thì đối tượng ghi sổ kế toán là phần tài sản được giao cho từng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp phù hợp với nguyên tắc nêu trên. 2. Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi có trách nhiệm mở sổ và thực hiện kế toán tài sản theo quy định của pháp luật về kế toán và quy định tại Nghị định này. 3. Nguyên giá, giá trị còn lại của tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi được xác định theo nguyên tắc: a) Đối với tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi đã có thông tin về nguyên giá, giá trị còn lại của tài sản thì sử dụng giá trị đã có để ghi sổ kế toán. b) Đối với tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi được mua sắm, đầu tư xây dựng mới thì nguyên giá để ghi sổ kế toán là giá trị mua sắm, giá trị đầu tư xây dựng được cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt quyết toán theo quy định. Trường hợp giá trị mua sắm, đầu tư được quyết toán chung cho nhiều tài sản, hạng mục tài sản (không tách riêng cho từng tài sản, hạng mục tài sản) thì nguyên giá của từng tài sản, hạng mục tài sản được phân bổ theo tiêu chí phù hợp (số lượng, dự toán chi tiết, tỷ trọng theo giá trị thị trường của tài sản tương ứng...). Trường hợp giá trị quyết toán của dự án phải điều chỉnh theo kiến nghị, kết luận của cơ quan có thẩm quyền sau khi được thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra thì cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý tài sản phải thực hiện điều chỉnh lại nguyên giá tài sản trên sổ kế toán theo giá trị quyết toán sau khi điều chỉnh theo kiến nghị, kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Trường hợp chưa được cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt quyết toán thì sử dụng nguyên giá tạm tính để ghi sổ kế toán. Nguyên giá tạm tính trong trường hợp này được lựa chọn theo thứ tự ưu tiên như sau: Giá trị thẩm tra quyết toán; giá trị đề nghị quyết toán; bảng tính giá trị quyết toán hợp đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu (quyết toán A-B); giá trị tổng mức đầu tư hoặc dự toán dự án được phê duyệt hoặc dự toán dự án được điều chỉnh lần gần nhất (trong trường hợp dự toán dự án được điều chỉnh). Khi sử dụng nguyên giá tạm tính để ghi sổ kế toán, trường hợp giá trị mua sắm, đầu tư theo thẩm định quyết toán, đề nghị quyết toán, theo bảng tính quyết toán A-B hoặc theo tổng mức đầu tư dự án, dự toán dự án là giá trị chung cho nhiều tài sản, hạng mục tài sản (không tách riêng cho từng tài sản, hạng mục tài sản) thì nguyên giá tạm tính của từng tài sản, hạng mục tài sản được phân bổ theo tiêu chí phù hợp (số lượng, dự toán chi tiết, tỷ trọng theo giá trị thị trường của tài sản tương ứng...). Trong trường hợp sử dụng nguyên giá tạm tính để ghi sổ kế toán, khi được cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt quyết toán, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý tài sản (là chủ đầu tư thực hiện dự án) thực hiện điều chỉnh lại nguyên giá theo giá trị quyết toán được phê duyệt để điều chỉnh sổ kế toán và thực hiện kế toán tài sản theo quy định. Trường hợp chủ đầu tư dự án không phải là cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý tài sản thì chủ đầu tư có trách nhiệm gửi văn bản phê duyệt quyết toán cho cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý tài sản để thực hiện điều chỉnh lại nguyên giá theo giá trị quyết toán được phê duyệt để điều chỉnh sổ kế toán và thực hiện kế toán tài sản theo quy định. c) Đối với tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý tài sản tiếp nhận theo quyết định giao, quyết định điều chuyển của cơ quan, người có thẩm quyền thì nguyên giá, giá trị còn lại của tài sản được xác định căn cứ vào nguyên giá, giá trị còn lại ghi trên Biên bản bàn giao, tiếp nhận tài sản giao, điều chuyển. d) Đối với tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi không có thông tin để xác định giá trị tài sản theo quy định tại các điểm a, b và c khoản này thì xử lý như sau: Trường hợp có tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi cùng loại tương đương (về quy mô, cấp kỹ thuật, thời gian đưa vào sử dụng) và tài sản tương đương đó đã được theo dõi nguyên giá, giá trị còn lại trên sổ kế toán thì sử dụng giá trị của tài sản tương đương để xác định giá trị tài sản; Trường hợp không có tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi cùng loại tương đương hoặc có tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi cùng loại tương đương nhưng tài sản tương đương đó chưa được theo dõi nguyên giá, giá trị còn lại trên sổ kế toán mà không thuộc trường hợp quy định tại điểm e khoản này thì cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý tài sản thuê doanh nghiệp thẩm định giá để thẩm định giá tài sản theo quy định của pháp luật về giá làm căn cứ xác định nguyên giá tài sản. Việc sử dụng chứng thư thẩm định giá và báo cáo thẩm định giá của doanh nghiệp thẩm định giá được thực hiện theo quy định của pháp luật về giá. Chi phí xác định giá được bố trí từ ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và được tính vào nguyên giá của tài sản. d) Đối với tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi trong quá trình sử dụng thực hiện kiểm kê phát hiện thừa thì tùy theo nguồn gốc và thời điểm đưa tài sản vào sử dụng, giá trị ghi sổ kế toán được xác định tương ứng theo quy định tại các điểm a, b, c và d khoản này. e) Đối với tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi đặc thù theo quy định của pháp luật về thủy lợi và thực tế không thể xác định được nguyên giá thì quy ước nguyên giá của tài sản đó là 01 đồng; cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý tài sản có trách nhiệm hạch toán riêng phần giá trị đầu tư nâng cấp, mở rộng tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi theo dự án sử dụng vốn nhà nước được cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt trong sổ kế toán của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp theo quy định. g) Các trường hợp khác, việc xác định nguyên giá được thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính. 4. Nguyên giá, giá trị còn lại của tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi được điều chỉnh trong các trường hợp sau: a) Đánh giá lại giá trị tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi khi thực hiện kiểm kê theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. b) Thực hiện nâng cấp, mở rộng tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi theo dự án được cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt. c) Tháo dỡ một hay một số bộ phận tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi (trong trường hợp giá trị bộ phận tài sản tháo dỡ đang được hạch toán chung trong nguyên giá tài sản), trừ trường hợp việc tháo dỡ để thay thế khi bảo trì công trình. d) Lắp đặt thêm một hay một số bộ phận tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi, trừ trường hợp lắp đặt để thay thế khi bảo trì công trình. đ) Bị mất một phần hoặc hư hỏng nghiêm trọng do thiên tai, sự cố bất khả kháng hoặc những tác động đột xuất khác (trừ trường hợp tài sản được khắc phục sự cố theo quy định của pháp luật về bảo trì công trình thủy lợi hoặc được khôi phục lại thông qua bảo hiểm, bồi thường thiệt hại của tổ chức, cá nhân có liên quan). 5. Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo rà soát, phân loại, giao, lập hồ sơ, kế toán tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi thuộc phạm vi quản lý theo quy định tại Nghị định này và pháp luật có liên quan. 6. Bộ Tài chính quy định việc kế toán, quản lý, tính hao mòn, trích khấu hao tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.