Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 73/2026/NĐ-CP

Điều 23. Nguyên tắc, tiêu chí và điều kiện ứng trước dự toán ngân sách năm sau

Căn cứ: Điều 23, 73/2026/NĐ-CP — Nghị định 73/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Ngân sách nhà nước

Tóm tắt

Điều 23 quy định việc ứng trước dự toán ngân sách năm sau phải tuân thủ nguyên tắc về mục đích, mức ứng tối đa và thu hồi vốn; đồng thời đưa ra tiêu chí, điều kiện cụ thể và thẩm quyền quyết định ứng trước ở trung ương và địa phương. Đây là cơ chế cho phép sử dụng trước nguồn dự toán năm sau để đẩy nhanh tiến độ các chương trình, nhiệm vụ, dự án quan trọng, cấp bách.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Nguyên tắc: ứng trước để thực hiện chương trình, nhiệm vụ, dự án quan trọng, cấp bách đã được cấp có thẩm quyền quyết định, đảm bảo tiến độ, tiết kiệm, hiệu quả.
  • ▸Mức ứng trước tối đa không quá 30% tổng dự toán chi của chương trình, nhiệm vụ, dự án; với dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn còn phải đảm bảo không vượt quá tổng mức vốn trung hạn đã giao trừ đi dự toán hằng năm đã giải ngân trong kỳ trung hạn.
  • ▸Khi phân bổ dự toán năm sau phải bố trí thu hồi đủ vốn đã ứng; nếu không bố trí hoặc bố trí không đủ thì không được ứng tiếp cho các đơn vị còn dư ứng trước.
  • ▸Tiêu chí: chương trình, nhiệm vụ, dự án đầu tư đã được phê duyệt, đủ điều kiện thực hiện, cần đẩy nhanh tiến độ; nhiệm vụ chi thường xuyên quan trọng, cấp bách đã được phê duyệt hoặc có chủ trương cần thực hiện ngay nhưng chưa bố trí hoặc bố trí chưa đủ dự toán.
  • ▸Điều kiện: bảo đảm cân đối quỹ ngân sách từng cấp; có hồ sơ, báo cáo thuyết minh, cam kết giải ngân và chịu trách nhiệm; chương trình, nhiệm vụ, dự án sử dụng vốn đầu tư công phải thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn đã giao (trừ trường hợp không phải giao kế hoạch theo Luật Đầu tư công).
  • ▸Thẩm quyền trung ương: Bộ Tài chính chủ trì trình Chính phủ quyết định ứng trước dự toán ngân sách trung ương năm sau; tổng hợp, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội cùng báo cáo tình hình thực hiện ngân sách năm.
  • ▸Thẩm quyền địa phương: cơ quan tài chính địa phương chủ trì trình Ủy ban nhân dân các cấp quyết định ứng trước dự toán ngân sách năm sau của cấp mình; báo cáo Thường trực Hội đồng nhân dân, Hội đồng nhân dân cùng cấp.

Lưu ý dễ nhầm

  • Dễ nhầm mức ứng trước tối đa 30% là tính trên tổng dự toán chi ngân sách năm sau, nhưng văn bản quy định tính trên tổng dự toán chi của chương trình, nhiệm vụ, dự án.
  • Dễ bỏ sót điều kiện chương trình, nhiệm vụ, dự án sử dụng vốn đầu tư công phải thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn đã giao, trừ trường hợp không phải giao kế hoạch theo Luật Đầu tư công.
  • Dễ nhầm thẩm quyền quyết định ứng trước ở trung ương thuộc Bộ Tài chính, nhưng thực tế Bộ Tài chính trình Chính phủ quyết định.

Giải thích

Điều 23 quy định chặt chẽ việc ứng trước dự toán ngân sách năm sau. Về nguyên tắc, chỉ ứng trước cho các chương trình, nhiệm vụ, dự án quan trọng, cấp bách đã được cấp có thẩm quyền quyết định, nhằm bảo đảm tiến độ và hiệu quả. Mức ứng tối đa không quá 30% tổng dự toán chi của chương trình, nhiệm vụ, dự án; nếu thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn còn phải tuân thủ giới hạn về tổng mức vốn trung hạn đã giao trừ dự toán hằng năm đã giải ngân. Khi phân bổ dự toán năm sau, cơ quan có thẩm quyền phải bố trí thu hồi đủ vốn đã ứng; nếu không, sẽ không được ứng tiếp cho đơn vị còn dư ứng trước. Tiêu chí ứng trước gồm dự án đầu tư đã phê duyệt, đủ điều kiện, cần đẩy nhanh tiến độ và nhiệm vụ chi thường xuyên quan trọng, cấp bách. Điều kiện gồm bảo đảm cân đối quỹ ngân sách từng cấp, có hồ sơ thuyết minh và cam kết giải ngân, và dự án đầu tư công phải thuộc kế hoạch trung hạn đã giao (trừ ngoại lệ theo Luật Đầu tư công). Thẩm quyền: ở trung ương, Bộ Tài chính trình Chính phủ quyết định; ở địa phương, cơ quan tài chính trình Ủy ban nhân dân các cấp quyết định.
Nguyên văn Điều 23. Nguyên tắc, tiêu chí và điều kiện ứng trước dự toán ngân sách
năm sau 1. Nguyên tắc ứng trước dự toán năm sau: a) Ngân sách các cấp được ứng trước dự toán năm sau để thực hiện các chương trình, nhiệm vụ, dự án quan trọng, cấp bách đã được cấp có thẩm quyền quyết định theo quy định của pháp luật nhằm đảm bảo tiến độ thực hiện dự án, tiết kiệm, hiệu quả; b) Mức ứng trước dự toán ngân sách năm sau tối đa không vượt quá 30% tổng dự toán chi của chương trình, nhiệm vụ, dự án. Trường hợp các chương trình, nhiệm vụ, dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn còn phải đảm bảo mức vốn ứng trước dự toán ngân sách năm sau không vượt quá tổng mức vốn kế hoạch trung hạn đã giao trừ đi dự toán hằng năm đã giải ngân trong kỳ trung hạn; c) Khi phân bổ dự toán năm sau, cơ quan có thẩm quyền giao dự toán phải bố trí để thu hồi đủ số vốn đã được ứng trước; trường hợp không bố trí hoặc bố trí không đủ để thu hồi hết số vốn đã ứng trước thì không được ứng tiếp dự toán năm sau cho các đơn vị còn dư ứng trước. 2. Tiêu chí ứng trước dự toán năm sau: a) Các chương trình, nhiệm vụ, dự án đầu tư đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, đủ điều kiện thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư công, xây dựng, ngân sách nhà nước và quy định của pháp luật khác có liên quan, cần đẩy nhanh tiến độ thực hiện; b) Các nhiệm vụ chi thường xuyên quan trọng, cấp bách đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc đã có chủ trương cần phải thực hiện ngay nhưng chưa được bố trí dự toán hoặc bố trí chưa đủ. 3. Điều kiện được ứng trước dự toán ngân sách năm sau: a) Phải bảo đảm cân đối được quỹ ngân sách của từng cấp; b) Cơ quan, đơn vị và chủ đầu tư phải có hồ sơ, báo cáo thuyết minh về sự cần thiết phải ứng trước dự toán, cam kết thực hiện giải ngân dự toán được ứng trước và chịu trách nhiệm về việc đề xuất; c) Các chương trình, nhiệm vụ, dự án sử dụng vốn đầu tư công phải đảm bảo thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn đã giao, trừ các chương trình, nhiệm vụ, dự án không phải giao kế hoạch đầu tư công trung hạn theo quy định của Luật Đầu tư công. 4. Trên cơ sở đề nghị của các bộ, cơ quan trung ương và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, Bộ Tài chính chủ trì trình Chính phủ quyết định ứng trước dự toán ngân sách trung ương năm sau; tổng hợp, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, báo cáo Quốc hội cùng với báo cáo tình hình thực hiện ngân sách năm. 5. Trên cơ sở đề nghị của các cơ quan, đơn vị, cơ quan tài chính ở địa phương chủ trì trình Ủy ban nhân dân các cấp quyết định ứng trước dự toán ngân sách năm sau của cấp mình; báo cáo Thường trực Hội đồng nhân dân, báo cáo Hội đồng nhân dân cùng cấp cùng với báo cáo tình hình thực hiện ngân sách năm.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.