Bài học
129/2025/QH15
Điều 4. Giải thích từ ngữ
Căn cứ: Điều 4, 129/2025/QH15 — Luật Viên chức số 129/2025/QH15
Tóm tắt
Điều 4 giải thích 11 từ ngữ: hoạt động nghề nghiệp của viên chức; viên chức quản lý; đạo đức nghề nghiệp; quy tắc ứng xử; vị trí việc làm; điều động; bổ nhiệm; biệt phái; từ chức; miễn nhiệm; tạm đình chỉ công tác.
Ý chính cần nhớ
- ▸Hoạt động nghề nghiệp: công việc/nhiệm vụ có yêu cầu năng lực, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ trong đơn vị sự nghiệp công lập.
- ▸Viên chức quản lý: người được bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý có thời hạn, chịu trách nhiệm điều hành, tổ chức thực hiện một hoặc một số công việc.
- ▸Đạo đức nghề nghiệp: chuẩn mực nhận thức, hành vi phù hợp đặc thù từng lĩnh vực do cơ quan có thẩm quyền quy định.
- ▸Quy tắc ứng xử: chuẩn mực xử sự của viên chức trong thực hiện nhiệm vụ, do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
- ▸Vị trí việc làm: công việc gắn với chức vụ, chức danh viên chức trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của đơn vị sự nghiệp công lập.
- ▸Điều động: chuyển viên chức từ đơn vị sự nghiệp công lập này sang đơn vị sự nghiệp công lập khác trong phạm vi quản lý; chỉ thực hiện trong các trường hợp theo quy định của Đảng hoặc pháp luật về hoạt động nghề nghiệp.
- ▸Bổ nhiệm: cấp có thẩm quyền quyết định giao viên chức giữ một chức vụ quản lý.
- ▸Biệt phái: cử viên chức đến làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp khác theo yêu cầu nhiệm vụ.
- ▸Từ chức: viên chức quản lý tự nguyện xin thôi giữ chức vụ khi chưa hết thời hạn bổ nhiệm.
- ▸Miễn nhiệm: cấp có thẩm quyền quyết định cho viên chức quản lý thôi giữ chức vụ khi chưa hết thời hạn bổ nhiệm.
- ▸Tạm đình chỉ công tác: cấp có thẩm quyền quyết định viên chức dừng thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao trong thời hạn nhất định.
Lưu ý dễ nhầm
- Nhầm 'từ chức' (tự nguyện xin thôi) với 'miễn nhiệm' (cấp có thẩm quyền quyết định cho thôi).
- Nhầm 'điều động' (chuyển sang đơn vị sự nghiệp công lập khác) với 'biệt phái' (cử đến cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp khác làm việc theo yêu cầu nhiệm vụ).
Giải thích
Điều 4 giải thích các từ ngữ quan trọng. Cần phân biệt: điều động là chuyển viên chức từ đơn vị sự nghiệp công lập này sang đơn vị sự nghiệp công lập khác trong phạm vi quản lý; biệt phái là cử viên chức đến làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp khác theo yêu cầu nhiệm vụ. Từ chức là viên chức quản lý tự nguyện xin thôi giữ chức vụ khi chưa hết thời hạn bổ nhiệm; miễn nhiệm là cấp có thẩm quyền quyết định cho viên chức quản lý thôi giữ chức vụ khi chưa hết thời hạn bổ nhiệm. Viên chức quản lý là người được bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý có thời hạn, chịu trách nhiệm điều hành, tổ chức thực hiện một hoặc một số công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập. Vị trí việc làm là công việc gắn với chức vụ, chức danh viên chức trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của đơn vị sự nghiệp công lập. Đạo đức nghề nghiệp và quy tắc ứng xử đều là chuẩn mực do cơ quan có thẩm quyền quy định/ban hành, nhưng đạo đức nghiêng về nhận thức, hành vi phù hợp đặc thù lĩnh vực; quy tắc ứng xử là chuẩn mực xử sự trong thực hiện nhiệm vụ. Tạm đình chỉ công tác là việc viên chức dừng thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao trong thời hạn nhất định.
Nguyên văn Điều 4. Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1. Hoạt động nghề nghiệp của viên chức là việc thực hiện công việc hoặc
nhiệm vụ có yêu cầu về năng lực, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ trong đơn vị
sự nghiệp công lập.
2. Viên chức quản lý là người được bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý có thời
hạn, chịu trách nhiệm điều hành, tổ chức thực hiện một hoặc một số công việc
trong đơn vị sự nghiệp công lập.
3. Đạo đức nghề nghiệp là các chuẩn mực về nhận thức và hành vi phù hợp
với đặc thù của từng lĩnh vực hoạt động nghề nghiệp do cơ quan có thẩm quyền
quy định.
4. Quy tắc ứng xử là các chuẩn mực xử sự của viên chức trong thực hiện
nhiệm vụ, do cơ quan có thẩm quyền ban hành, phù hợp với đặc thù công việc
trong từng lĩnh vực hoạt động.
5. Vị trí việc làm là công việc gắn với chức vụ, chức danh viên chức trên cơ
sở chức năng, nhiệm vụ của đơn vị sự nghiệp công lập.
6. Điều động là việc cơ quan quản lý viên chức hoặc cơ quan được giao
thẩm quyền quản lý viên chức quyết định chuyển viên chức từ đơn vị sự nghiệp
công lập này sang đơn vị sự nghiệp công lập khác trong phạm vi quản lý. Việc
điều động viên chức chỉ thực hiện trong các trường hợp theo quy định của Đảng
hoặc theo quy định của pháp luật về hoạt động nghề nghiệp.
7. Bổ nhiệm là việc cấp có thẩm quyền quyết định giao viên chức giữ một
chức vụ quản lý.
8. Biệt phái là việc cơ quan quản lý viên chức hoặc cơ quan được giao thẩm
quyền quản lý viên chức cử viên chức thuộc quyền quản lý đến làm việc tại cơ
quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp khác (cơ quan, tổ chức, đơn vị nhận biệt phái)
theo yêu cầu nhiệm vụ.
9. Từ chức là việc viên chức quản lý tự nguyện xin thôi giữ chức vụ khi
chưa hết thời hạn bổ nhiệm.
10. Miễn nhiệm là việc cấp có thẩm quyền quyết định cho viên chức quản
lý thôi giữ chức vụ quản lý khi chưa hết thời hạn bổ nhiệm.
11. Tạm đình chỉ công tác là việc cấp có thẩm quyền quyết định việc viên
chức dừng thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao trong thời hạn nhất định.
Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.