Bỏ qua, tới nội dung chính
Cùng bạn chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi và hành trình công vụTin tuyển dụng mới · Tài liệu · Ôn thi Xem cập nhật →
CÔNG VIÊN CHỨCÔn thi vững vàng · Công vụ tự tin
Bài học 89/2025/QH15

Điều 48. Thảo luận và quyết định dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách hằng năm

Căn cứ: Điều 48, 89/2025/QH15 — Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15

Tóm tắt

Điều 48 quy định trách nhiệm thảo luận dự toán ngân sách của các cơ quan, đơn vị; vai trò chủ trì của cơ quan tài chính các cấp; xử lý khi có khoản thu, chi chưa đúng quy định; và trình tự, thủ tục trình Quốc hội quyết định dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương. Điều luật cũng giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định trình tự, thủ tục thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội.

Ý chính cần nhớ

  • ▸Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương và cơ quan, đơn vị ở địa phương tổ chức thảo luận về dự toán với các cơ quan, đơn vị trực thuộc.
  • ▸Cơ quan tài chính các cấp chủ trì tổ chức thảo luận về dự toán ngân sách với các cơ quan, đơn vị cùng cấp.
  • ▸Cơ quan tài chính cấp tỉnh thảo luận với Ủy ban nhân dân cấp xã về dự toán thu, chi ngân sách cấp xã và số bổ sung cân đối, bổ sung có mục tiêu từ ngân sách cấp tỉnh cho ngân sách cấp xã.
  • ▸Bộ Tài chính thảo luận với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về dự toán thu, chi ngân sách địa phương và số bổ sung cân đối, bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương.
  • ▸Khi có khoản thu, chi chưa đúng quy định, chưa phù hợp với khả năng ngân sách và định hướng phát triển kinh tế - xã hội, cơ quan tài chính yêu cầu điều chỉnh lại; nếu còn ý kiến khác nhau, cơ quan tài chính ở địa phương báo cáo Ủy ban nhân dân cùng cấp quyết định; Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định.
  • ▸Trình tự, thủ tục trình Quốc hội quyết định dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách trung ương gồm: Chính phủ xem xét, thông qua dự thảo báo cáo; Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội chủ trì thẩm tra; Chính phủ hoàn chỉnh báo cáo trình Quốc hội; Quốc hội thảo luận, quyết định.
  • ▸Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định trình tự, thủ tục thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội về dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương.

Lưu ý dễ nhầm

  • Nhầm lẫn giữa thẩm quyền thảo luận của cơ quan tài chính cấp tỉnh với cấp xã: cấp tỉnh thảo luận với Ủy ban nhân dân cấp xã, không phải với cơ quan tài chính cấp xã.
  • Nhầm lẫn giữa Bộ Tài chính và cơ quan tài chính địa phương trong việc báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định khi có ý kiến khác nhau.
  • Cho rằng Quốc hội trực tiếp thẩm tra báo cáo của Chính phủ; thực tế Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội chủ trì thẩm tra.

Giải thích

Điều 48 Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 quy định về thảo luận và quyết định dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách hằng năm. Các cơ quan, đơn vị ở trung ương và địa phương tổ chức thảo luận dự toán với cơ quan, đơn vị trực thuộc. Cơ quan tài chính các cấp chủ trì thảo luận: cơ quan tài chính cấp tỉnh thảo luận với Ủy ban nhân dân cấp xã; Bộ Tài chính thảo luận với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Khi phát hiện khoản thu, chi chưa đúng quy định hoặc chưa phù hợp, cơ quan tài chính yêu cầu điều chỉnh; nếu còn ý kiến khác nhau thì cơ quan tài chính địa phương báo cáo Ủy ban nhân dân cùng cấp, Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định. Trình tự trình Quốc hội gồm: Chính phủ thông qua dự thảo báo cáo, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra, Chính phủ hoàn chỉnh báo cáo, Quốc hội thảo luận và quyết định. Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định trình tự, thủ tục thẩm tra.
Nguyên văn Điều 48. Thảo luận và quyết định dự toán ngân sách nhà nước, phương án
phân bổ ngân sách hằng năm 1. Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương và các cơ quan, đơn vị ở địa phương tổ chức thảo luận về dự toán với các cơ quan, đơn vị trực thuộc. 2. Cơ quan tài chính các cấp chủ trì tổ chức: a) Thảo luận về dự toán ngân sách với các cơ quan, đơn vị cùng cấp; b) Cơ quan tài chính cấp tỉnh thảo luận với Ủy ban nhân dân cấp xã về dự toán thu ngân sách nhà nước, dự toán chi ngân sách cấp xã và số bổ sung cân đối ngân sách, bổ sung có mục tiêu từ ngân sách cấp tỉnh cho ngân sách cấp xã; c) Bộ Tài chính thảo luận với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về dự toán thu ngân sách nhà nước, dự toán chi ngân sách địa phương và số bổ sung cân đối ngân sách, bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương. 3. Trong quá trình thảo luận dự toán ngân sách, phương án phân bổ ngân sách, trường hợp có những khoản thu, chi trong dự toán chưa đúng quy định của pháp luật, chưa phù hợp với khả năng ngân sách và định hướng phát triển kinh tế - xã hội thì cơ quan tài chính yêu cầu điều chỉnh lại, nếu còn ý kiến khác nhau giữa cơ quan tài chính với các cơ quan, đơn vị cùng cấp và Ủy ban nhân dân cấp dưới thì cơ quan tài chính ở địa phương báo cáo Ủy ban nhân dân cùng cấp quyết định; Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định. 74 CÔNG BÁO/Số 969 + 970/Ngày 24-7-2025 4. Trình tự, thủ tục trình Quốc hội quyết định dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách trung ương: a) Chính phủ xem xét, thông qua các dự thảo báo cáo của Chính phủ do Bộ Tài chính trình trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội; b) Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội chủ trì thẩm tra các báo cáo của Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội; c) Trên cơ sở ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội và ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ hoàn chỉnh các báo cáo trình Quốc hội; d) Quốc hội thảo luận, quyết định dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm sau. Trong quá trình thảo luận, quyết định dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương, trường hợp quyết định điều chỉnh thu, chi ngân sách, Quốc hội quyết định các giải pháp để bảo đảm cân đối ngân sách. 5. Trình tự, thủ tục thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội về dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định.

Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.