Bài học
64/2025/QH15
Điều 5. Nguyên tắc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật
Căn cứ: Điều 5, 64/2025/QH15 — Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15
Tóm tắt
Điều 5 quy định 7 nguyên tắc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, bảo đảm chủ quyền, quyền con người, phân quyền, thí điểm và bảo vệ bí mật nhà nước.
Ý chính cần nhớ
- ▸Bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng Cộng sản Việt Nam.
- ▸Bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất trong hệ thống pháp luật và không trái điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
- ▸Bảo đảm chủ quyền quốc gia, quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, dân tộc; kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, lợi ích nhóm, cục bộ.
- ▸Tôn trọng, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bình đẳng giới; bảo đảm dân chủ, công bằng, nhân đạo, công khai, minh bạch, khoa học, kịp thời, ổn định, khả thi, hiệu quả.
- ▸Bảo đảm phân quyền, phân cấp; giải quyết vấn đề bất cập, vấn đề mới, xu hướng mới; khuyến khích sáng tạo, khơi thông nguồn lực.
- ▸Văn bản thí điểm phải xác định thời gian thực hiện thí điểm và phải được sơ kết, tổng kết.
- ▸Bảo đảm quy định về bảo vệ bí mật nhà nước đối với nội dung văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi bí mật nhà nước.
Lưu ý dễ nhầm
- Nhầm nguyên tắc bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng là gián tiếp, trong khi Luật ghi rõ 'toàn diện, trực tiếp'.
- Cho rằng văn bản thí điểm không cần xác định thời gian thực hiện.
- Bỏ sót yêu cầu không trái với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Giải thích
Điều 5 nêu 7 nguyên tắc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Thứ nhất, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng Cộng sản Việt Nam. Thứ hai, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất và không trái điều ước quốc tế. Thứ ba, bảo đảm chủ quyền, quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, dân tộc; kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, lợi ích nhóm, cục bộ. Thứ tư, tôn trọng, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bình đẳng giới; bảo đảm dân chủ, công bằng, nhân đạo, công khai, minh bạch, khoa học, kịp thời, ổn định, khả thi, hiệu quả. Thứ năm, bảo đảm phân quyền, phân cấp; giải quyết vấn đề bất cập, vấn đề mới; khuyến khích sáng tạo. Thứ sáu, văn bản thí điểm phải xác định thời gian thực hiện và phải được sơ kết, tổng kết. Thứ bảy, bảo đảm bảo vệ bí mật nhà nước đối với nội dung văn bản thuộc phạm vi bí mật nhà nước.
Nguyên văn Điều 5. Nguyên tắc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật
1. Bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng Cộng sản Việt Nam.
2. Bảo đảm tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của văn bản quy phạm
pháp luật trong hệ thống pháp luật và không trái với điều ước quốc tế mà nước Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; tuân thủ đúng thẩm quyền, nội dung,
hình thức và trình tự, thủ tục xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
3. Bảo đảm chủ quyền quốc gia, quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, dân tộc;
kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; phòng, chống
lợi ích nhóm, cục bộ.
4. Tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân, bình đẳng
giới; bảo đảm dân chủ, công bằng, nhân đạo, công khai, minh bạch, khoa học, kịp
thời, ổn định, khả thi, hiệu quả.
5. Bảo đảm việc thực hiện chủ trương phân quyền, phân cấp; giải quyết vấn đề
bất cập, phát sinh từ thực tiễn; vấn đề mới, xu hướng mới; yêu cầu quản lý nhà
nước và khuyến khích sáng tạo, khơi thông mọi nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh
tế - xã hội.
6. Văn bản quy phạm pháp luật quy định thực hiện thí điểm phải xác định thời
gian thực hiện thí điểm và phải được sơ kết, tổng kết để xem xét, quyết định việc
tiếp tục áp dụng hoặc ban hành văn bản quy phạm pháp luật để áp dụng chính thức.
7. Bảo đảm thực hiện quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước đối
với nội dung văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi bí mật nhà nước.
Bài học được biên soạn tự động từ toàn văn chính thức và kiểm tra đối chiếu với nguyên văn Điều luật. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.