Luật Xây dựng 2025 và Nghị định 217/2026: bảng mốc thẩm định, phê duyệt dễ nhầm

Công chức địa chính – xây dựng cấp xã, chuyên viên phòng kinh tế, hạ tầng và đô thị, người dự thi vào các vị trí này đều phải nắm một bộ khung pháp lý mới: Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và Nghị định 217/2026/NĐ-CP (cùng hiệu lực từ 01/07/2026), Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn số 47/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2025) và Thông tư 16/2025/TT-BXD.

Phần lớn câu hỏi về nhóm văn bản này không hỏi định nghĩa mà hỏi ai làm, làm trong bao lâu, tính từ mốc nào. Bài này gom các mốc đó vào một bảng để đối chiếu, sau đó giải thích những cặp dễ nhầm.

Bảng đối chiếu: ai thẩm định, ai phê duyệt, bao lâu

Bốn cặp dễ nhầm

1. “Ngày nộp” và “ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ”

Thời gian thẩm định theo Điều 37 Nghị định 217/2026/NĐ-CP tính từ ngày cơ quan thẩm định nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đề hay đưa phương án “kể từ ngày nộp hồ sơ” — sai. Cũng cần để ý đơn vị: dự án quan trọng quốc gia tính bằng ngày, các nhóm khác tính bằng ngày làm việc.

2. Thẩm định và phê duyệt

Cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định; người quyết định đầu tư hoặc chủ đầu tư phê duyệt. Điều 40 Nghị định 217/2026/NĐ-CP chỉ yêu cầu cơ quan chuyên môn thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh trong các trường hợp được liệt kê, chẳng hạn điều chỉnh quy hoạch làm thay đổi chỉ tiêu, thông số của dự án.

3. Thẩm định “tất cả các bước thiết kế”

Theo Điều 41 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, chủ đầu tư chỉ thẩm định bước thiết kế triển khai ngay trước khi lựa chọn nhà thầu thi công; các bước còn lại chủ đầu tư tự quyết định cách kiểm soát theo hợp đồng.

4. Ủy quyền phê duyệt cho Ban quản lý dự án

Điều 42 Nghị định 217/2026/NĐ-CP cho phép chủ đầu tư ủy quyền cho Ban quản lý dự án phê duyệt thiết kế, nhưng không phải trong mọi trường hợp — ví dụ khi thuê tư vấn quản lý dự án. Nội dung “nhà thầu tư vấn thẩm tra thiết kế (nếu có)” trong quyết định phê duyệt là nội dung không bắt buộc, hay bị bỏ sót.

Quy hoạch đô thị và nông thôn: hai chỗ ra đề quen thuộc

• Điều kiện điều chỉnh quy hoạch: Điều 45 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn liệt kê 8 trường hợp, từ thay đổi chiến lược phát triển, địa giới hành chính, đến dự án được chấp thuận và biến động tự nhiên. Lưu ý ngoại lệ tại điểm a khoản 2 Điều 8 khi xét điều kiện về địa giới hành chính.
• Hồ sơ cắm mốc: Điều 30 Thông tư 16/2025/TT-BXD gồm thuyết minh, bản vẽ, dự toán kinh phí, văn bản pháp lý, hồ sơ pháp nhân, tờ trình và dự thảo quyết định phê duyệt. Thuyết minh là một phần của hồ sơ, không phải toàn bộ hồ sơ.

Luyện tập

Làm đề theo từng văn bản, mỗi đề chấm điểm ngay và có giải thích:

• Luật Xây dựng 135/2025/QH15
• Nghị định 217/2026/NĐ-CP
• Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 47/2024/QH15
• Thông tư 16/2025/TT-BXD

Đang ôn thi vị trí địa chính – xây dựng: đọc thêm ôn thi công chức địa chính xây dựng và tuyển dụng công chức địa chính – xây dựng cấp xã.

Bài viết được biên soạn với sự hỗ trợ của AI từ các bài học Điều luật và ngân hàng câu hỏi trên Công Viên Chức. Khi có khác biệt, nguyên văn văn bản là căn cứ.